برهان الدين محقق ترمدى
111
معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى )
كه غير عربىّ الاصل باشد مثل : جواربه و موازجه - در جمع جورب و موزج و يا آنكه مفرد آن اسم منسوب باشد چنان كه : اشاعثه و مشاهده - در جمع اشعثى و مشهدى - و در غير اين موارد متوقّف است بر سماع مثل : ملائكه و صياقله - و در هيچيك از كتب لغت « اراذله » در جمع « ارذل » ضبط نشده است و تصوّر آنكه مصنّف آن را بر فرض نسبت « ارذلى » بر « اراذله » جمع بسته احتماليست بسيار دور و ضعيف كه بر آن تكيه نتوان كرد . رجوع كنيد به : شرح شافيهء ابن حاجب از نجم الائمّه رضى استرابادى طبع مصر ، ج 2 ، ص 172 - 168 و ص 192 - 185 و لسان العرب ، تاج العروس ، محيط المحيط ، معيار اللغه در مادّهء : رذل و فرهنگ آنندراج ، غياث اللغات در ذيل : اراذل . ( 15 ) ص 9 ، س 4 ، دمارسيه : ظاهرا بمعنى هلاك سخت و از ريشه كندن و استيصال مركّب است از « دمار » بفتح اوّل كه در عربى بمعنى هلاك و هلاك كردن است و « سيه » مخفّف « سياه » كه در پارسى افادهء شدّت و هول و هيبت مىكند در بعضى تركيبات مثل : « سياه مست ، زمستان سياه » و مىتوان گفت كه « دمار » بمعنى مغز است هرچند مؤلّف آنندراج آن را انكار كرده است . ( 16 ) - ، س 5 ، خود گر سنايى الخ ، در ديوان سنايى بدين صورت آمده است :