أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
607
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
« بوزنه مر گربه را دوست دارد كه گربه را كنار گيرد همى بوسدش » ( جامع الحكمتين ) . « بوزنه » را به « بوزنگان » ( موافق قياس ) جمع بستهاند : « آن يكى بر جهد چو بوزنگان * پاى كوبد بنغمهء طنبور » ( ناصر خسرو ) ريخت ديگرى نيز از اين واژه در نگارشهاى پيشينگان به كار رفته و آن « بوزنينه » است . ( با بهرهگيرى فراوان از : لغتنامهء دهخدا ) . مصنّف - أعلى اللّه مقامه - ، همين ريخت « بوزنه » را ، در تصنيف ديگرش ، بلابل القلاقل ، به كار برده است : « . . . صورة ايشان از آدميت گردانيذن به بوزنه و خوك بدل كردن . » ( رويهء 29 از عكس ما از دستنوشت آن - كه البتّه چند صفحهء اوّل عكس حاضر بىشماره است . ) نيز : « صورت بوزنه و خوك بايشان داذ » ( رويهء 30 از دستنوشت بلابل - با لحاظ كردن همان تذكّر ) . گذشته از اينها اين واژه را بنگريد در : روضة المذنبين ، ص 49 . ( 1676 ) 143 / 1 و 2 « كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ » . النّساء / 47 . ( 1677 ) 143 / 3 « قتادة » . در دستنوشت : « فتاده » . سنج : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 267 . ( 1678 ) 143 / 4 « نبذ » . در « تاج المصادر » ( ج 1 ، ص 121 ) آمده : « النّبذ : افكندن ، و . . . » . ( 1679 ) 143 / 11 « رديّة » . نگر : الكشّاف ، ج 1 ص 615 . نيز سنج : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 267 ؛ و : كنز الدّقائق ، ج 4 ، ص 61 . ( 1680 ) 143 / 14 « تركوا » . در دستنوشت : « تركوا » . ( 1681 ) 144 / 3 « و امّا . . . خيانة » . الأنفال / 58 . ( گفتنى است كه « [ ب ] » را پيش از عبارت شريف قرآنى ، به بايستگى اسلوبى ، برافزوديم . ) در بارهء اين قول ، نگر : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 268 . ( 1682 ) 144 / 11 « و « نبأ » خبر بوذ كى . . . » . سنج : معجم مفردات ألفاظ القرآن ، الرّاغب الإصفهانى ، ص 500 . ( 1683 ) 144 / 15 و 16 « من . . . بنى إسرائيل » . المائدة / 32 . ( 1684 ) 144 / 16 « ( 229 ) آنها » . در دستنوشت كاملا روشن نيست . اميدوارم درست خوانده باشم .