أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
580
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
سعدى گفته : « معلّم كتّابى را ديدم در ديار مغرب . . . » . ( نگر : گلستان ، تصحيح و توضيح غلام حسين يوسفي ، ص 155 و 479 ) . مصنّف - عليه الرّحمة - خود در بلابل القلاقل ( دستنوشت ، رويهء 148 - بنا بر شماره گذارى عكس ما ) گويد : « . . . و اين معنى كوذكان كتاب فهم كنند فكيف عبد اللّه عباس كه رأس اهل تفسير است ! » . ( 1489 ) 117 / 5 « بىكار » . « بيكار » : بيهوده . در شاهنامه آمده : « به هستيش بايد كه خستو شوى * ز گفتار بيكار يك سو شوى » ( شاهنامهء فردوسى ، پرويز اتابكى ، ج 1 ، ص 4 ) . ( 1490 ) 117 / 10 « غيرك » . در دستنوشت افزون بر اين حركات ، بر روى راء هم ضمّه هست . ( 1491 ) 117 / 13 « فرض » . چنين است در دستنوشت ؛ اگر « است » پس از اين آمده بود ، سخن بس شيواتر بود . ( 1492 ) 117 / 15 و 16 « ثمّ . . . اللّيل » . البقرة / 187 . ( 1493 ) 117 / 18 « و لا تأكلوا . . . أموالكم » . النّساء / 2 . ( 1494 ) 117 / 19 « فزادتهم . . . رجسهم » . التّوبة / 125 . آغاز ضبط دستنوشت بروشنى خوانده نمىشود ، ولى گويا ، بسهو ، « فزدناهم » بجاى « فزادتهم » كتابت گرديده . ( 1495 ) 117 / 19 « مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ » . آل عمران / 52 ، و : الصّف ، 14 . ( 1496 ) 117 / 21 و 22 « مالك و مزنى گويند : . . . » . نگر : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 255 . ( 1497 ) 117 / 23 « و امسحوا . . . أيديكم » . المائدة / 6 ( آيت مورد بحث در همين جايگاه كنونى ) . ( 1498 ) 117 / 23 و 24 « وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ » . الحجّ / 29 . ( 1499 ) 117 / 24 « ابو حنيفه گويذ : . . . » . سنج : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 255 . ( 1500 ) 118 / 3 « شافعى گويذ : . . . » . نگر : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 254 و 255 .