أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
579
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
در دستنوشت ، بسهو ، كتابت شده بود : « فلا تقربوا » ؛ از روى قرآن كريم درست گردانيده شد . ( 1479 ) 115 / 8 « بيرون آمذى » . يعنى : بيرون آمديد . بنگريد پيشگفتار پژوهندهء كتاب را . ( 1480 ) 115 / 9 « فإذا . . . اللّه » . الجمعة / 10 . ( 1481 ) 115 / 11 « ان تعتدوا » . در دستنوشت پس از اين عبارت « عليهم » هم نوشته شده است . ( 1482 ) 115 / 18 « تقوى » . چنين است در دستنوشت . نگر : معجم القراءات القرآنيّة ، ج 2 ، ص 191 . « تقوى » كه ممال « تقوى » ( تقوا ) ست در استعمال فارسى زبانان هست : « چو نفس ناميه قومي ز لشكرش را ديد * كه پشت پاى زدند از گزاف تقوى را » ( انورى ) « اين تقويم تمام كه با شاهدان شهر * ناز و كرشمه بر سر منبر نمىكنم » ( حافظ / ديوان مصحّح قزوينى ) ( با بهرهگيرى از : لغتنامهء دهخدا ) . ( 1483 ) 116 / 17 « اين از امير المؤمنين - عليه السّلام - روايت كردهاند » . ژرفنگر در : تفسير شيخ ابو الفتوح - قدّس سرّه - ( چ شعرانى ) ، ج 4 ، ص 122 ؛ و : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 253 . ( 1484 ) 116 / 18 « إذا . . . باللّه » . النّحل / 98 . ( البتّه در قرآن كريم : فإذا . . . ) . ( 1485 ) 116 / 18 « عكرمه روايت كنذ . . . » . بسنجيد با قول عكرمه در : جامع البيان عن تأويل آي القرآن ، ج 6 ، ص 112 . ( 1486 ) 119 / 20 « و بعضى گفتهاند : امرى حتمست . . . » . نگر : الكشّاف ، ج 1 ، ص 610 . ( 1487 ) 116 / 25 « موجب وضو » . ميان اين دو واژه در دستنوشت نشانى گذارده شده و به خطّى كه متأخّر به نظر مىرسد در حاشية لفظ « بطلان » افزوده گرديده است . گويا كسى كه با مصطلحات فقيهان و طرز عبارتپردازى ايشان نيك آشنا نبوده ، عبارت متن را وافى به مقصود نپنداشته و افزايش « بطلان » را در بايست دانسته است - و العلم عند اللّه . ( 1488 ) 117 / 4 « كتّابها » . « كتّاب » : مكتب ، جايگاه تعليم كتابت ، آموزشگاه .