« أصل الرّباط ارتباط الخيل للعدو و الرّبط الشّدّ و . . . ثمّ استعمل في كلّ مقيم في ثغر يدفع عمن و راءه ممّن أرادهم بسوء و الرّباط ايضا اسم لما يشد به . » . ( مجمع البيان ، ج 2 ، ص 918 ) . مىگويم : اينجا كه مصنّف دقائق التّأويل - قدّس سرّه - « ربط » گفته ، ( ظ . ) مراد همان « مرابطه » است . سنج : مجمع البيان ، ج 2 ، ص 918 ، ذيل « [ المعنى ] » . ( 1038 ) 61 / 6 « سبب نزول . . . » . نيز نگر : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 39 ؛ و : تفسير شيخ ابو الفتوح - طاب ثراه - ، ج 3 ، ص 345 . ( 1039 ) 61 / 8 « عصبهء » . « عصبه » : پسران و خويشان نرينه از جانب پدر ، و آنان را عصبة بدين جهت ناميده‌اند كه او را احاطه مىكنند ، . . . ؛ و قوم مرد كه جهت او تعصّب كنند . ( منتهى الارب ) . ( به نقل از : لغتنامهء دهخدا ) . نويسندهء تاج الأسامى گويد : العصبة : وارثان از سوى پدر ، يستوي فيه الواحد و الجمع . » ( ص 389 ) ؛ و خوارزمى در مفاتيح العلوم : « عصبة : به معنى خويشاوندان ذكور مرد است از طرف پدرش و نيز فرزندانش و فرزندان پدرش . » ( ترجمهء مفاتيح العلوم ، ص 25 ) . « فيّومى » در المصباح المنير آورده : « العصبة : القرابة الذّكور الّذين يدلون بالذّكور هذا معنى ما قاله ائمّة اللّغة و هو جمع ( عاصب ) . . . و قد استعمل الفقهاء ( العصبة ) في الواحد إذا لم يكن غيره لأنّه قام مقام الجماعة في إحراز جميع المال ، و . . . » ( ص 412 ) . در پى توضيح اخير فيّومى مىافزائيم - در شرح واژهء « عصبه » - : « هر كس از تركهء ميت كه سهمي برد ، يعنى آنچه از سهام ذى الفروض باقى ماند ، و آنها يا نسبى باشد يا سببى . و در نزد شيعه ميراثي ازين باب به عصبه نخواهد رسيد بنا بر فرض زيادى از سهم ذى الفروض . » ( از : لغتنامهء دهخدا ، و در آنجا ، به نقل از : فرهنگ علوم نقلى ) . ( 1040 ) 61 / 9 « اوليتر » . حركتگذارى ، در اصل دستنوشت ، چنين است ( گ . حركت لام به قلم ثانى پيشگفته باشد . ) . در بارهء اين تلفّظ كه نزد پيشينگان وجود داشته ، در همين سلسله يادداشتها بحث شد . اقتصار را ، بنگريد به : ترجمهء كليله و دمنه ، تصحيح و توضيح مجتبى مينوى ، ص 87 ، حاشية بر س 5 . ( 1041 ) 61 / 9 « صداق » . « الصّداق : كابين . » ( تاج الأسامى ، ص 308 ) . « الصّداق - بفتح الصّاد و كسرها - مهر المرأة . » ( المختار من صحاح اللّغة ، ص 284 ) . برين بنياد هم به زبر صاد درست است و هم به زير ؛ در متن دستنوشت ما ، به زبر صاد كتابت گرديده . ( 1042 ) 61 / 10 « و اگر خواستى ديگرى را زن كردى » . نظير تازىاش اين است : « و إن شاء زوّجها غيره » ( مجمع البيان ، ج 3 ، ص 39 ) . در عبارت متن ، « زن كردن » ، برابر « تزويج » است و متعدّى ؛ ولى در متون به صورت لازم ( به معناى « تزوّج » ) هم به كار رفته . ( نگر : كتاب المصادر ، ص 822 ) .