أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

467

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

بنا بر سياق عبارت متن ما ، ظاهرا بايد « ابتغاء » را - در اينجا - « مطلوب ، خواسته ، مراد » معنا كرد - و اللّه العالم . ( 678 ) 29 / 25 « قوله . . . » . از اصل عبارات قرآنى اين بخش در دستنوشت ما تقريبا هيچ پيدا نيست . از روى قرآن كريم استنساخ كرديم . ( 679 ) 30 / 4 و 5 « بنى المغيره » . حركتها از دستنوشتست - چنان كه در بسيارى موارد ديگر هم . شايد حركتها - همه يا بعضا - به قلمى جز قلم متن باشد . ( 680 ) 30 / 6 « طلب » . در عكس دستنوشت ، كاملا روشن نيست . گمان مىكنم درست خوانده باشم . ( 681 ) 30 / 7 « متوجّه داشتند » . حركات شايد به قلمى جز قلم متن باشد - و اللّه العالم . « متوجّه داشتن » : مقرّر كردن ؛ « متوجّه داشتن چيزى بر كسى » را بايد « چيزى بر عهدهء كسى قرار دادن » معنا كرد . ( 682 ) 30 / 7 « سَمِعْنا وَ أَطَعْنا » . « سَمِعْنا وَ أَطَعْنا » : جمله‌اى است به معناى « شنيديم و اطاعت كرديم » - و چنان كه پيداست افادهء فرمانبردارى مىكند . در مثنوى آمده است : « پس بگفتندش كه خدمتها كنيم * بر « سَمِعْنا وَ أَطَعْنا » ها تنيم » . ( با بهر جويى از : فرهنگ فارسى ، دكتر معين ) . ( 683 ) 30 / 7 و 8 « سمعنا و اطعنا . . . نستدند » . در دستنوشت بكمال روشن نيست ، ولى اميدوارم درست خوانده باشم . نيز : سنج : تفسير شيخ ابو الفتوح رازى - على اللّه تعالى مقامه - ( چ شعرانى ) ، ج 2 ، ص 401 . ( 684 ) 30 / 8 « وليد » . در دستنوشت كاملا روشن نيست ، ولى در سنجش با مجمع البيان ( ج 2 ، ص 673 ) قرائت ما درست مىنمايد . ( 685 ) 30 / 10 و 11 « الا . . . العباس » . واحدى در أسباب النزول ( ص 59 ) منقولى را كه در متن ما به نقل از سدّى آمده ، آورده ؛ در همانجا مىخوانيم : « فقال النّبيّ - صلّى اللّه عليه [ و آله ] و سلّم - : ألا إن كل ربا من ربا الجاهلية موضوع و أول ربا أضعه ربا العباس بن عبد المطلب » . ضمنا سنج : المعجم المفهرس لألفاظ الحديث النّبوىّ [ صلّى اللّه عليه و آله ] ، ج 2 ، ص 217 . همچنين : مجمع البيان ، ج 2 ، ص 614 . ( 686 ) 30 / 11 و 13 « العباس » ، « عباس » . در دستنوشت ، در هر دو مورد ، زير باء ، بجاى يك نقطة ، دو نقطة نهاده شده است !