أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
463
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
( 640 ) 27 / 14 « ذكر جميل » « ذكر جميل » يعنى « ياد كرد نيك » ( نگر : گلستان ، ص 205 ) . سعدى هم « ذكر جميل » را به كار برده است : « ذكر جميل سعدى كه در أفواه عوام افتاده است وصيت سخنش كه در بسيط [ زمين ] منتشر گشته . . . » ( گلستان ، ص 51 ) . ( 641 ) 27 / 15 « وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ » . در دستنوشت سهوا نوشته شده است : « وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ » . از روى قرآن كريم إصلاح شد . ( 642 ) 27 / 17 « مثل و عمل او » . در دستنوشت واو بين « مثل » و « عمل » نيامده ، ولى واوى خرد كه ضمّه هم مىتوانش تلقّى كرد بالاى لام « مثل » گذاشته شده است . ما احتمال داديم متن دستنوشت را بتوان به ريختى خواند كه ضبط كرديم . در ضمن ، اين « و » ى كوچك شايد به خطّى ديگر ( متأخّر ؟ ) كتابت شده باشد . ( 643 ) 27 / 19 « أملس » . « أملس » : در تاج الأسامى ( ص 17 ) مىخوانيم : « الأملس : چيزى ساده ؛ . . . » . در « المختار من صحاح اللّغة » آمده است : « الملاسة : ضدّ الخشونة ، و بابه سلم ، و شيء أملس ، و . . . » ( ص 501 ) . فيّومى نوشته است : « ملس . . . ملاسة : إذا لم يكن له شيء يستمسك به و قد لان و نعم ملمسه ، فهو أملس ، . . . » ( المصباح المنير ، ص 579 ) . ( 644 ) 27 / 20 تا 22 « آن عمل » ، « رنج رسانيدن » . جايگاه « آن » در دستنوشت چندان روشن نيست . نيز ، چنين است جاى نوك كلمهء « رسانيدن » . ( 645 ) 27 / 22 و 24 « نيابذ » ، « نكنذ و توفيق » . اين جايگاهها ، در دستنوشت ، چندان روشن نيست . ( 646 ) 27 / 26 « قوله . . . » . بخش مربوط به متن كامل آيت ( آيت 267 ) در عكس دستنوشت تقريبا هيچ پيدا نيست ؛ نقطهء آغازش هم در عكس دستنوشت قابل رؤيت نمىباشد . ( 647 ) 28 / 4 « نقل كردهاند كى . . . » . سنج : مسند . . . أحمد بن حنبل ، ج 3 ، ص 466 ، و : ج 4 ، ص 141 ؛ و : موسوعة أطراف الحديث النّبوىّ الشّريف ، ج 5 ، ص 495 . ( 648 ) 28 / 14 « شما را حقّى از كسى ستذنى » . در دستنوشت كاملا روشن نيست و به قرائتم اطمينان ندارم . از الفاظ ما بعدش هم - متأسّفانه - جز « او را » ( در آغاز ) و « نستانيذ » ( يا چيزى مانسته بدان ؛ در پايان ) نمىتوان خواند . ( 649 ) 28 / 15 « كى خذاوندم » در دستنوشت قدرى ( گ . ) پوشيده است . قسمتى از عبارت پيداست ؛ به قرائتم يقين ندارم .