ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ » يعنى لوح المحفوظ . قوله - تعالى - : [ سوره الرعد ( 13 ) : آيه 40 ] وَ إِنْ ما نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ عَلَيْنَا الْحِسابُ ( 40 ) من العذاب ، و اگر بنماييم ترا بعضى از آنچ ايشانرا وعده كرده‌ايم - يعنى عذاب - « او نتوفّينّك » قبل ان نريك ذلك ، يا پيش از آنك ادراك آن عذاب كنى ترا بميرانيم « فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ » بر تو رسالت رسانيذن است « وَ عَلَيْنَا الْحِسابُ » و حساب و جزاء ايشان بر ما است ؛ و گفته‌اند : و اما نرينك بعض الّذى نعدهم من اظهار دين الإسلام على ساير الأديان او نتوفينك قبل ذلك ، و اگر بنماييم ترا - اى محمّد ! - بعضى از آنچ ايشانرا وعده كرده‌ايم از غلبه يافتن دين اسلام بر همه دينها و اگر پيش از آن ترا بميرانيم و تو ادراك آن نكنى ، فانّما عليك البلاغ ، بر تو بيش از رسانيدن رسالت نيست . قوله - تعالى - : [ سوره الرعد ( 13 ) : آيه 43 ] وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلاً قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ ( 43 ) و مىگويند آنانك ( 678 ) كافر شذند : تو نه رسول خذايى . مراد ازين كعب اشرف است و اصحاب او از منافقان ؛ نبوّة رسول را جحود كردند : « قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ » بگو - اى محمّد ! - بر دعوى نبوّت من و انكار كردن شما بر نبوّة من گواه خذا كفايت است ؛ با شهادة او بشهادة ديگرى حاجت ندارم . و « با » در فاعل 2289 دخول يافته است و « شهيدا » منصوبست بتمييز ؛ و گفته‌اند : به حال ؛ و گفته‌اند : بگواهى او كفايت كن . « وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » و آنكس كى علم كتاب نزد اوست بر نبوّة تو گواهى ميدهذ . بعضى مقريان « وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » بكسر ميم و دال و « علم الكتاب » بفعل مجهول خوانده‌اند و به اين وجه معنى چنين بوذ : و ميان من و شما بر نبوّة من گواه خذاست و از نزد او علم كتاب بدانند . مصنّف كتاب گويذ : اين بتكلف و تعسّف اعداء على - عليه السّلم - وضع كرده‌اند تا معنى آيت از وى بگردانند ؛ آرى ! آفتاب از آن روشن‌تر است 2290 كى او را به گل توان پوشيذن ! و گفته‌اند : مراد از « وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » عبد اللّه سلام است . ابو عوانه گويذ : ابو بشر ( 679 ) گفت : سعيد جبير را گفتم : « وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » مىگويند : « عبد اللّه سلام » 2291 است . گفت : و كيف يكون عبد اللّه بن سلام و هذه السّورة مكيّة ؟ ! ، چگونه عبد اللّه سلام باشذ و اين سورة مكّى است ؟ ! عبد اللّه عطا گويذ : كنت جالسا مع ابى جعفر