خروار بار شترى داده بوذ ؛ و « با » زيادة است ، اى جهّزهم جهازهم . ابن عيسى گويذ : الجهاز 2186 فاخر المتاع الّذى يحمل من بلد الى بلد ، يعنى متاعي بهتر كى از شهري بشهرى برند آن را « جهاز » گويند . « قالَ ائْتُونِي بِأَخٍ لَكُمْ مِنْ أَبِيكُمْ أَ لا تَرَوْنَ أَنِّي أُوفِي الْكَيْلَ » اتمّه ، تمام مىكنم آن را ؛ و گفته‌اند : الا ترون ان بيدي الكيل ، نمىبينيد كى كيل در دست من است « وَ أَنَا خَيْرُ الْمُنْزِلِينَ » المضيفين ، و من بهترين مهمان‌دارانم . ابن عيسى گويذ : المنزل واضع الشيء في منزله ، يعنى « منزل » كسى بوذ كى هر چيز را در منزل خوذ فروذ آرذ ؛ رغّبهم بهذا الكلام على الرجوع اليه ، ايشانرا به اين سخن به بازگشتن رغبت نموذ . و « بِأَخٍ لَكُمْ مِنْ أَبِيكُمْ » بطريق نكره ذكر فرموذ و حقّ او تعريف [ بوذ ] زيرا كى تقديرش « باخ لكم قد سمعت به » است ، يعنى نزد من آريذ براذرى را كى وصف او شنيذم ؛ و الوصف ينوب عن التّعريف ، و وصف نايب تعريف بوذ . « فَإِنْ لَمْ تَأْتُونِي بِهِ فَلا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِي » اى لا تباع الميرة منكم 2187 ، قوت بشما نفروشيم « وَ لا تَقْرَبُونِ » اى لا تقربوا دارى ( 597 ) و بلادي ، نزديك خانهء من و شهرهاى من مياييذ . « قالُوا سَنُراوِدُ عَنْهُ أَباهُ » اى نجتهد في طلبه من أبيه ، در طلب وى از پذر جهد كنيم ؛ و اصل آن از « راد يرود » است ، إذا جاء و ذهب ، چون بيايذ و بروذ . « وَ إِنَّا لَفاعِلُونَ » ما أمرتنا به ، آنچ ما را فرموذى بكنيم ؛ و أراد يوسف بذلك تنبيه 2188 يعقوب على حال يوسف ، و مراد يوسف ازين معنى اعلام يعقوب بوذ از حال خوذ ؛ و گفته‌اند : خذاى - تعالى - او را به آن فرموذه بوذ . « وَ قالَ لِفِتْيانِهِ 2189 اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِي رِحالِهِمْ » « فتية » و « فتيان » جمع « فتى » است ؛ و الفتى الشاب القوىّ ، جوانى صاحب قوّة را « فتى » گويند . قتادة گويذ : كانوا غلمانه ، يعنى فتية غلامان يوسف بوذند ؛ و بضاعتهم ما جعلوه في ثمن الطّعام ، بضاعت ايشان آن بوذ كى در بهاء طعام نهاذه بوذند . ضحاك گويذ : نعلينى چند و اديمى چند بوذ . قتادة گويذ : درمى چند بوذ ؛ و الرّحل الشيء المعدّ للرّحيل من حمل و وعاع للمتاع ، و ( 598 ) « رحل » چيزى بوذ كى رحلت را معدّ بوذ از بار و ظرفى كى متاع در آن نهند ؛ و يوسف اين از خوف آن كرد كى مباذا كى نزد يعقوب - عليه السّلم - وجهى نبوذ كى در طلب طعام براذران را باز گردانذ ؛ و گفته‌اند : براء خرج يعقوب كرد ؛ و گفته‌اند : اين فعل از آن جهت كرد كى