آنچ محمّد مىگويذ بگوئيم يعنى مثل قرآن « إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ » و حال نضر حارث چنان بوذ كى سفر مىكرد بطريق تجارة و خبرها در هر موضعى مىيافت و جهودان و ترسايانرا مىديذ كى تورية و إنجيل مىخواندند و احوال آن از ايشان مىپرسيذ و اخبار عجم و غير ايشان معلوم مىكرد . ازين جهت پنداشت كى مثل قرآن از قصّهاى امم توانذ گفت و ( 449 ) « أساطير أولين » ازين جهت گفت يعنى اين قرآن نيست الا حديث نوشته قومي كى از پيش ما بوذند . چند نوبت مثل اين گفتند و تحدى مىكردند و از آوردن يك سورة مثل قرآن عاجز شذند و ايشانرا ميسّر نشذ . « اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ » اين آيت متّصل است بآيت اوّل ، و هي من كلام النّضر ، و آن از سخن نضر حارثست . روايت كرده‌اند كى چون نضر گفت : « إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ » قال النّبي - صلّى اللّه عليه و آله - . ويلك ان هذا كلام اللّه و تنزيله . نضر سر بر آسمان داشت و گفت : 1994 ان هذا هو الحق من عندك ، اگر اين قرآن حق است و از نزد تو است يعنى وحى تو است . انس گويذ : اين سخن ابو جهل گفت . « هو » عماد و توكيد است و صلهء كلام است و « الحق » منصوبست كى خبر « كان » است . « فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ » لا من الهواء استهزاء منه ، يعنى از آسمان ، نه از هوا ، بر ما بباران سنگها - چنانك بر قوم لوط بارانيذى . ابو عبيد گويذ : ما كان من العذاب يقال فيه أمطر و من الرّحمة مطر . « أَوِ ائْتِنا بِعَذابٍ أَلِيمٍ » يا عذابى دردناك غير از حجارة بما آور ، يعنى بعذابي كى بامّتان پيشين فرستاذى . در حق او سورة « سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ » منزل شذ ؛ و گفته‌اند : عذابى كى خواست روز بدر بوى رسيذ . سعيد جبير ( 450 ) گويذ : رسول - صلّى اللّه عليه و آله - روز بدر سه كس بكشت : مطعم عدى و عقبهء ابى مغيط و نضر حارث . « وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ 1995 وَ أَنْتَ فِيهِمْ » و خذاى - تعالى - ايشانرا عذاب نكنذ و تو در ميان ايشان باشى ؛ زيرا كى تو رحمة للعالمينى . « وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ » و خذاى - تعالى - ايشانرا عذاب نكنذ و ايشان استغفار مىكنند . مراد مؤمنانند كى در مكة بوذند يعنى بسبب مؤمنان كى در ميان كافران مكه‌اند ايشانرا عذاب نكنم ؛ چون مؤمنان هجرت كردند خذاى - تعالى - گفت : « وَ ما لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ » و نيست ايشانرا الا آنك خذاى - تعالى - ايشانرا عذاب فرستذ ؛ و گفته‌اند : خذاى - تعالى - ايشان را عذاب نكنذ زيرا