واجب بوذ . مصنّف كتاب گويذ : عجب دارم ازين طايفه كى قرآنرا بمراد خوذ تأويل و تفسير مىكنند مع آنك تأويل جايى كنند كى اگر به ظاهر حكم كنند محذورى و خللي لازم آيذ . در معرض « إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ » كى كوذكان كتّابها 1488 معنى آن فهم كنند ، اين همه تأويلات بىكار 1489 چه حاجت ؟ پس مذهب حق آنست كى از رسول و امير المؤمنين - صلوات اللّه عليهما - روايت كرديم . « فَاغْسِلُوا » « فا » جواب ( 239 ) شرط است ، يعنى : « إذا » ، و آن متّصل است به غسل و مسح ؛ و « غسل » راندن آب بوذ بر عضو طهارت و بايذ كى اقتصار نكنذ در حالت آب راندن بر اعضا چنانك روغن مالذ ، كى آن مذهب اصحاب ابو حنيفه است . « وُجُوهَكُمْ » مراد شستن همه رويست ؛ و آن عبارتست از ما واجهت به غيرك 1490 و حدّ روى از رستنگاه موء سرست تا زنخدان ، و اين طول رويست ، و از گوش تا گوش عرض است . « وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ » و شستن دستها تا هر دو مرفق فرض 1491 ، و در مرافق خلاف كرده‌اند . شعبى و مالك و زفر و محمّد حسن و محمّد جرير برانند كى شستن مرفقين در وضو واجب نيست و « الى » درين موضع بمعنى حدّ و غايتست ، و گويند : دليل برين « ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ » 1492 است و شب در صوم داخل نيست ؛ و ساير فقها و اهل البيت - عليهم السّلم - برانند كى غسل مرافق واجب است ، و « الى » بمعنى « مع » است ، و حجّت ايشان برين قوله - تعالى - : ( 241 ) « وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ » 1493 و قوله : « فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ » 1494 و قوله : « مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ » 1495 ، و اين « الى » در كلّ آيات بمعنى « مع » است . « وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ » و مسح كنيذ بر سر ، و در مقدار مسح سر خلاف كرده‌اند . مالك و مزنى گويند 1496 : مسح همه سر در وضو واجبست ، و « با » در « برؤسكم » عموم را مىنهند ، چنانك در « فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ » 1497 در حالت تيمّم ، و قوله : « وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ » 1498 . ابو حنيفه گويذ 1499 : مسح ربع سر واجب بوذ . ابو يوسف گويذ : همه سر مسح بايذ كرد . مصنّف كتاب گويذ : و العجب از ابو يوسف كى مسح همه سر واجب مىنهذ ! ، اگر