أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
پيشگفتار 14
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
به اشعار عرب متمثّل مىشود . . . ؛ و با اين حال ، رواياتى را كه از مفسّرين صحابه رسيده است ، نمىتوان روايات نبوي شمرد و اعمال نظر را از صحابه نفى كرد 11 . مرحوم علّامهء طباطبايى - قدّس سرّه - در بارهء شيوهء تفسيرگران شيعه چنين نوشته است : . . . شيعه به نصّ قرآن مجيد ، قول پيغمبر أكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - را در تفسير آيات قرآني حجّت مىداند و براى اقوال صحابه و تابعين مانند ساير مسلمين هيچگونه حجّيّتى قائل نيست مگر از راه روايت از پيغمبر أكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - ؛ جز اينكه به نصّ خبر متواتر ثقلين ، قول عترت و اهل بيت - عليهم السّلام - را تالى قول پيغمبر أكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - و مانند آن حجّت مىدانند و ازين روى در نقل و أخذ روايات تفسيرى تنها به رواياتى كه از پيغمبر أكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - و ائمّهء اهل بيت - عليهم السّلام - نقل شده اكتفا كردهاند 12 . تفسيرگران شيعه - در تفسير ، چون ديگر دانشها - دست به دامان اهل بيت - عليهم السّلام - دارند و زين روى مكتب تفسيرى شيعه ، توانگرى و اعتبار ويژهاى دارد . پيشوايان دوازدگانه و دخت گرامى نبىّ مكرّم - عليهم آلاف التّحيّة و الثّناء - ، وارثان معنوي و مادّى رسول خدايند - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - ، و رسول خدا - عليه و على آله آلاف التّحيّة و الثّناء - ، به اتّفاق همهء فرقههاى إسلامي ، داناترين آدميان همهء روزگاران به « قرآن كريم » است . امام على - صلوات اللّه و سلامه عليه - ، كه پس از نبىّ أكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - بهترين و برترين آفريدگان است و « علىّ خير البشر » گواهست اين را ، نخستين امام شيعه و رأس اهل البيت - سلام اللّه تعالى عليهم أجمعين - است . امام المتّقين ، امير المؤمنين ، على - عليه آلاف التّحيّة و الثّناء - ، خود فرموده است : به خداوند سوگند تمام آيات الهى را مىدانم در بارهء چه و كجا نازل شده است ، پروردگارم به من قلبي فهيم و زبانى پرسنده بخشيده است . 13 ابن عبّاس ، تفسيرگر كبير قرآن كه شيعه و سنّى در تفسير او را بزرگ مىدارند - رضي اللّه عنه - ، گفته است : آنچه را كه على - عليه السلام - مىگفت فرا گرفتم ، آنگاه در اندوختهها و آموختههاى خود انديشيدم و دريافتم كه دانش من به قرآن در سنجش با دانش على - عليه السلام - چونان بركهاى