الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

667

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

لزوم كفّاره بيان كننده در سوگند به خداى و وفا نكردن به آن است كه در آيه : ( فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ 89 / مائده ) بيان شده . إِعَادَة الشّىء : مثل اعاده سخن و غير آن است يعنى تكرار آن چيز در آيات : ( سَنُعِيدُها سِيرَتَهَا الْأُولى - 21 / طه ) ( أَوْ يُعِيدُوكُمْ فِي مِلَّتِهِمْ - 20 / كهف ) « 1 » عَادَة : اسمى است براى تكرار كار و حالت انفعالى تا اينكه انجام آن فعل و انفعال بر انسان آسان مىشود و مثل طبيعت و سرشت در مىآيد از اين رو گفته شده : العادة طبيعة ثانية . عِيد : چيزى است كه هر بار پس از بار ديگر برمىگردد دو عيد در شريعت اختصاص به عيد فطر و عيد قربان دارد « 2 » و چون روز عيد در شريعت براى سرور و شادى قرار داده شده ، چنان كه پيامبر ( ص ) خبر داد : « ايّام اكل و شرب و بعال » . ( ايّام عيد ، ايّام خوردن و نوشيدن و شوى و همسر گزينى و سرور و مزاح با همسران است ) لذا نام عيد براى هر روزى كه مسرّت در آن باشد به كار مىرود و بر اين اساس سخن خداى تعالى است كه : ( أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَكُونُ لَنا عِيداً - 114 / مائده ) « 3 » و نيز - عيد - هر حالتى است از ( اندوه و غم و انديشه ) كه به انسان بازمىگردد

--> ( 1 ) سخن اصحاب كهف بعد از برخاستن از خواب است كه مىگويند يكى را براى خريد غذا به شهر بفرستيم و دقّت كنيد كسى از كار ما آگاه نشود كه اگر مردم شهر به ما دست يابند يا سنگسارمان مىكنند يا به كيش و آئين خويش اعاده‌تان مىدهند . ( 2 ) در حديثى آمده است « انّما جعل يوم الفطر العيد ليكون للمسلمين مجتمعا تجتمعون فيه فيحمدون اللّه على ما منّ عليهم و لأنّه اوّل يوم من السنّة يحلّ فيه الاكل و الشّرب » . يعنى : روز فطر ، عيد قرار داده شده تا براى مسلمين مركز اجتماعى باشد كه در آن روز گرد هم آيند سپس حمد خداى را براى نعمتى كه بر ايشان ارزانى داشته بجاى آيند زيرا روز اوّل سال است كه در آن خوردن و نوشيدن حلال است . و در خبر ديگر آمده است : « الزموا التّقوى ، و استعيدوها » يعنى پارسايى را ملازمت كنيد تا براى شما عادت شود . ( 3 ) تقاضاى حضرت عيسى ( ع ) از خداى است كه مىگويد پروردگارا از آسمان مائده‌اى بر ما نازل فرما .