بصيرت است . و نيز صحيح است در مورد آن گفته شود از - ما أفعله ( فعل تعجّب ) است كه همان - أفعل من كذا - است . بعضى از علماء قسمت اوّل آيه : ( مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى - 72 / اسراء ) را به كورى دل حمل كرده‌اند و دوّمى را در كورى ظاهر . ابو عمرو بن علاء : بر اين نظر رفته است و - أعمى - اوّل را به كورى دل برگردانده است و در أعمى - دوّم امالة يا برگرداندن را براى اينكه اسم است ترك كرده كه اسم از اماله بعيد است . خداى تعالى گويد : ( وَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ فِي آذانِهِمْ وَقْرٌ - 44 / فصّلت ) « 1 » ( وَ هُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى - 44 / فصّلت ) ( إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً عَمِينَ - 64 / فصّلت ) ( وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى - 124 / طه ) ( وَ نَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى وُجُوهِهِمْ عُمْياً وَ بُكْماً وَ صُمًّا - 97 / اسراء ) كه احتمال هر دو معنى يعنى نابينائى چشم و عدم بصيرت هر دو هست . عَمِىَ عَلَيهِ : اشتباه كرد تا جائى كه نسبت به او مثل نابينا شد ، در آيات : ( فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْأَنْباءُ يَوْمَئِذٍ - 66 / قصص ) « 2 » ( آتانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ - 28 / هود ) عَمَاء ابرها و همچنين - عَمَاء : جهالت و نادانى . در بارهء عمي - به معنى جهالت بعضى از علماء در روايتى كه از پيامبر ( ص ) رسيده است كه : « قيل : أين كان ربّنا قبل أن خلق السّماء و الأرض ؟ قال : في عَمَاءٍ تحته عَمَاءٌ و فوقه عَمَاءٌ » . يعنى پروردگار ما قبل از آفريدن آسمان و زمين كجا بوده ، گفته‌اند : عماء - در اين حديث اشاره به همان حالتى است كه بر شما پوشيده است و آگاهى بر آنها ممكن نيست .

--> ( 1 ) كسانى كه ايمان نمىآورند در گوشهاشان از شنيدن حقّ سنگينى است . ( 2 ) در قيامت اخبار مكافات و عذابشان بر آنها پوشيده مىشود ، و پرسشى از آنها نمىشود .