الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
641
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
و در آيه : ( أَعْلَنْتُ لَهُمْ وَ أَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْراراً - 9 / نوح ) يعنى به حقّ دعوتشان كردم « 1 » . و گفت : ( ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ - 74 / نمل « 2 » عِلْوَانُ الكتابِ : ( ديباچه و عنوان كتاب ) اگر از واژه - علن - باشد صحيح است به اعتبار ظاهر شدن معنى كه در آن هست نه بخاطر ظاهر شدن ذات كتاب . . علو : العُلْو : بالا ، نقطه مقابل و ضدّ واژه - سفل - است . عُلْوِىّ و سُفْليّ : صفتى منسوب به آنهاست ( بالايى و پائينى يا زبرين و زيرين ) . عُلُوّ : بر افراشتگى و بلند شدن . عَلَا ، يَعْلُو ، عُلْوًا : اسمش عال - است ( يعنى برآمده ) . عَلِيَ ، يَعْلَى عَلًا : اسمش عَلِيّ - است . ( على - يكى از اسماء حسناى خداى تعالى است و نيز به معنى شريف و بلند مرتبه و سخت است ) . عَلِيَ : با فتحه حرف ( ى ) بيشتر در بارهء اجسام و مكانهاست در آيه گفت : ( عالِيَهُمْ ثِيابُ سُندُسٍ - 21 / انسان ) . و نيز گفته شده - عَلَا - در مذّمت و ستايش هر دو گفته مىشود ، امّا عَلِيَ جز در چيزى كه ستوده و پسنديده است گفته نمىشود . در آيات : ( إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِي الْأَرْضِ - 4 / قصص ) ( لَعالٍ فِي الْأَرْضِ وَ إِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ - 83 / يونس ) ( فَاسْتَكْبَرُوا وَ كانُوا قَوْماً عالِينَ - 46 / مؤمنون )
--> ( 1 ) سخن حضرت نوح است كه مىگويد : خداوند امن قومم را شب و روز دعوت كردم و آنها در نهان و آشكار استكبار ورزيدند و انگشتان خويش در گوشهاشان نهادند و جامه بر سر كشيدند كه حقّ نشنوند سپس دعوتم را علنى و نهان كردم و به آنها گفتم از پروردگارتان آمرزش بخواهيد كه او آمرزنده است . ( 2 ) پروردگارت آنچه را كه سينههاى كفّار پنهان مىدارند و آنچه را كه آشكار مىكنند مىداند هيچ نهان و نهفتهاى در آسمان و زمين نيست مگر اينكه نامهاى روشن و آشكار است .