( فَكُنْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ - 66 / مؤمنون ) « 1 » عَقَبَهُ : مثل واژه‌هاى - دَبَرَهُ و قَفَاهُ - است يعنى پشت سرشان آمد . عُقْب و عُقْبَى : هر دو واژه اختصاص به ثواب پاداش خير و نيكو دارد ، مثل آيات : ( خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً - 44 / كهف ) ( أُولئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ - 22 / رعد ) ولى واژه - عَاقِبَة - اگر بدون اضافه باشد مخصوص ثواب است مثل آيه : ( الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ - 128 / اعراف ) . امّا واژه - عاقبة - در حال اضافه شدن ، در عقوبت و مجازات به كار مىرود ، مثل آيه : ( ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا - 10 روم ) . و سخن خداى تعالى كه : ( فَكانَ عاقِبَتَهُما أَنَّهُما فِي النَّارِ - 17 / حشر ) و اين معنى در واژه - عاقبة - اگر به صورت استعاره و نقطهء مقابلش و ضدّش نباشد نيز صحيح است مثل آيه : ( فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ - 21 / آل عمران ) يعنى - عاقبة استعاره از - عذاب اليم باشد ( پاداش ستمگران يعنى ابليس و كسى كه از روشهاى شيطانى پيروى مىكند اين است كه سر انجامش جاودانگى در دوزخ است ) . عُقُوبَة ، مُعَاقَبَة و عِقَاب : هر سه ويژه عذاب است ، در آيات ( فَحَقَّ عِقابِ - 14 / ص ) ( شَدِيدُ الْعِقابِ - 196 / بقره ) ( وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ - 126 / نحل ) « 2 » ( وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ - 60 / حجّ )

--> ( 1 ) همين كه عيّاشان و مترفين را به عذاب كردارشان فرو گيريم آنوقت عجز و زارى مىكنند ، زارى نكنيد شما همانهايى هستيد كه وقتى آيات ما بر شما خوانده مىشد چهره‌هاتان را به عقب برمىگردانديد و از پذيرش حقّ تكبّر مىورزيديد و پنهانى هذيان و ياوه مىگفتيد . ( 2 ) هر گاه عقوبت كرديد به همان اندازه كه عقوبت ديده‌ايد باشد و اگر بردبارى كرديد اين روش براى .