الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
600
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
محمّد ) . عُسَيْلَة : كنايه از همبسترى با همسر است ، پيامبر ( ص ) فرمود : « حتّى تذوقي عُسَيْلَتَهُ و يذوق عُسَيْلَتَكَ » . ( اين حديث در بارهء وقوع و صحّت ازدواج است كه آن را با بهرهمندى و همبسترى زن و مرد از يكديگر دانند ) . عَسَلَان : حركت دادن نيزه و حركت اعضاء بدن در وقت دويدن كه بيشتر در بارهء گرگ به كار مىرود ، ( در مثل مىگويند ) مرّ يَعْسِلُ و ينسل در حالى كه با شتاب مىدويد عبور كرد . عسو : عَسَى : طمع ورزيد و اميدوار شد ، بيشتر مفّسرين واژههاى - لعلّ و عسى - را در قرآن به معنى لازم ( كه به معنى حتمى و وجوب است ) تفسير كردهاند و گفتهاند : عسى : در معنى طمع و رجاء از خداى تعالى صحيح نيست و در اين سخن و تفسير ، كوتاهى نظر وجود دارد زيرا خداى تعالى هر گاه اين واژه را ذكر مىكند براى اين است كه انسان از او اميدوار باشد . نه اينكه خداى تعالى اميدوار مىشود ، پس آيه : ( عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ - 129 / اعراف ) يعنى در كارزار اميدوار باشيد ( كه خداوند دشمنانتان را هلاك كند ) . ( فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ - 52 / مائده ) « 1 » ( عَسى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ - 5 / تحريم ) « 2 » ( وَ عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ - 216 / بقره ) « 3 »
--> ( 1 ) به آوردن پيروزى از سوى خداى تعالى اميدوار باشيد . ( 2 ) تمام آيه چنين است : ( عَسى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَيْراً مِنْكُنَّ . . . ) هر گاه شما را كه عليه او همدستى كردهايد طلاق دهد بپروردگارش اميدوار است ، كه از شما نيكوتر ، مؤمنتر ، مطيعتر ، توبه كنندهتر و همسرانى بهتر به او عوض دهد . ( 3 ) اميد است كه چيزى را بد بدانيد و برايتان خير باشد .