الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

554

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

. عجف : گفت : ( سَبْعٌ عِجافٌ - 43 / يوسف ) جمع - أَعْجَف و مىگويند : نصل أَعْجَف دقيق : سر نيزه‌اى كه از نازكى و تيزى ناپيدا است ( و از كوچكى و ضعيفى به چشم نمىآيد ) أَعْجَفَ الرّجلُ : چهار پايانش لاغر شدند . عَجَفْتُ نفسي عن الطّعام و عن فلان : خودم را از خوردن طعام بخاطر ديگرى بازداشتم و امساك كردم و از او زشتى به او نيز . عجل : العَجَلَة : خواستن و قصد چيزى قبل از مدّتش ، كه از مقتضيات ميل و شهوت است ( شتاب زدگى ) و از اين جهت در همه جاى قرآن - عَجَلَة - مذموم و ناپسند شده است تا جائى كه گفته شده - العجلة من الشّيطان . - در آيات : ( سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ - 37 / انبياء ) « 1 » ( وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ - 114 / طه ) ( وَ ما أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ - 83 / طه ) ( وَ عَجِلْتُ إِلَيْكَ - 84 / طه ) و در آيهء اخير يادآورى مىكند كه هر چند شتابزدگى او مذموم است امّا چيزى كه آن را بشتاب و عجله واداشته است كارى و امرى پسنديده است و آن طلب خشنودى خداى تعالى است « 2 » . در آيات : أَتى أَمْرُ اللَّهِ فَلا تَسْتَعْجِلُوهُ - 1 / نحل ) ( وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ : 6 / رعد ) « 3 » ( لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ - 46 / نحل )

--> ( 1 ) ترجمه : به زودى آيات خويش را به شما نشان خواهيم داد با شتاب مطالبه نكنيد . ( 2 ) آيه در بارهء حضرت موسى است كه در آيهء قبل از آن كه در بالا ذكر شده ، پرسيده مىشود : چرا با شتاب از قومت پيش افتادى ؟ موسى مىگويد آيها در پى من هستند و من براى طلب رضا و خشنودى تو با شتاب آمدم . ( 3 ) دو آيهء اخير در بارهء قيامت است كه مىگويد : امر خدا آمدنى است و شتاب آن را نخواهيد ، آيهء دوّم .