الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
484
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
گفته مىشود : طَعِمْتُ كه در آب و شربت خوردن هم به كار مىرود ، مثل آيه :
--> بشدّت مطرح است و آن اين است كه آيا افرادى كه در گذشته گناهانى از قبيل مىخوارگى و قمار و پرستش بتهايى كه از شدّت عشق آنها در پايشان قربانى هم مىكردند و نيز مرتكب شرط بنديهاى قمار گونه شدهاند . كه بعد از ظهور پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اسلام آوردهاند موقعيّتشان در جامعهء اسلامى چگونه بايد باشد ، مىفرمايد : ( كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته نمودند در بارهء آنچه كه در گذشته از حرام خوردهاند گناهى بر آنها نيست به شرط اينكه پيوسته پرهيزكار و با ايمان باشند و كارهاى شايسته انجام دهند و باز در پرهيزكارى و ايمان پايدار باشند و باز هم پرهيزكارى پيشه كنند و كارهاى نيكو انجام دهند با شرايط فوق ، خداى نيكوكاران را دوست مىدارد ) . در اين آيه چهار بار تأكيد شده است كه اگر اين چنين افراد واجد شرايط زير شوند يعنى : 1 - آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ . ( ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام دادند ) . 2 - إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ ( و باز اگر پرهيزكار شوند و ايمان و عمل شايسته داشتند ) . 3 - ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا . ( و سپس باز هم پارسا باشند و ايمان آورند ) . 4 - ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أَحْسَنُوا ( آنگاه پرهيزكار شدند و نيكوكردار ) . باشند بديهى است اين تأكيدات پياپى بر روى عبارات ايمان و تقوا و عمل نيك و شايسته دائمى و پى در پى شرط آن است ، نه اينكه فرصت طلبانه و با حفظ ظاهر باشد ، تا جامعهء اسلامى ملاك و ميزان را بر ايمان و عمل و تقوا و نيكوكارى در افراد قرار دهد و به ظاهر داورى نشود تا لطمهاى كه جامعهء اسلامى امروز ما از اين ناحيه خورده است و چه سهمگين هم بوده ديگر دچار نشود . كمتر آيهاى در قرآن اين چنين تأكيداتى در چهار بار آن هم بر روى ايمان و تقوا و عمل صالح دارد و نيز در پايان آيه به چنان كسان اميدوارى مىدهد كه اگر به راستى مؤمن و نكوكار و با تقوا باشند ( وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ - 93 / مائده ) كه باز مىبينيم بر روى عمل نيك تكيه شده نه فقط لفظ و ظاهر . تاريخ اسلام گواه صدمات و لطمات بزرگى از سوى همينها است كه آنها را خوشباورانه به كارهاى حسّاس گمارده يعنى كسانى كه قبلا بتها پرستيده و سالها گناهان و مىخوارگىهايى انجام داده بودند و ديديم كه چگونه مسير صحيح و تكامل اسلام را از هدف منحرف كردند و يكى از علل آن همه خونريزيها و برادر كشىها در حكومتهاى اموى و مروانى و عبّاسى همين جهت بوده كه امثال ابو موسى اشعرى يا عمرو عاص ، زياد بن ابيه و پسرش عبيد اللّه زياد در پستهاى كليدى و حسّاس فرمانداريها قرار مىگرفتند و جوانان مؤمن و صديق و بردگان خالص و خادمى همچون زطىّها كه همگى برده و سياه پوست ولى صديق و امين بودند و از طرف على عليه السّلام به خاطر ايمان و عمل نيكشان به خزانهدارى بصره و كوفه مشغول بودند به دست همانها به شهادت مىرسند صفحات تاريخ ملالت بار و دردانگيز بشريت بويژه تاريخ اسلام سرشار از همين جريانات است كه نوخاستگان ، نومسلمانان كه عمرى در تباهى بسر برده و همچنين نوانديشان خود را داغتر از خادمين جازده و قلمداد نموده و با چهرههايى فريبنده امّا در بن دندانشان كيسههاى زهر نهفته گهگاه و شايد پيوسته چشمان صالحان را پر از اشك ، دلهاى مستضعفين ، و بردگان را پر درد و سينههاى سوزناك .