الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
479
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
جانب چيزى از اين جهت است كه كم شدن و نقصان أطراف چيزى براى اين است كه به خاطر آن نقص به سستى يا از ميان رفتن آن چيز مىانجامد ، و لذا گفت : ( نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها - 41 / رعد ) « 1 » الطِّرَافُ : خيمه و خرگاه چرمين كه اطرافش بريده مىشود ( عشاير بجاى شاخههاى درخت از اين گونه خيمههاى چرمين مىسازند ) . مِطْرَف : چادر خز بافت . مُطْرَف : هر چيز تازه كه حاشيه داشته باشد ( مليله و ريشه دادن به پرده و پارچهها ) . أَطْرَفْتُ مالًا : مال و متاع تازهاى خريدم . ناقةٌ طَرِفَةٌ و مُسْتَطْرِفَة : شترى كه مثل ستوران ، اطراف چراگاه را مىچرد طَرِيف : چيزى كه آن را تازه بدست مىآورند و از اين معنى است عبارات : مالٌ طَرِيفٌ : مال جديد و تازه و رجلٌ طَرِيفٌ : است مردى كه بر يك همسر ثابت نمىماند . الطِّرْف : اسب اصيل و نجيب كه بخاطر نژادش از زيبائيش كاسته نمىشود ، پس - طِرْف - در اصل معنى - مَطْرُوف - است يعنى همان كه منظور نظر است ، مثل - نقص - در معنى - منقوص ، و از اين نظر در چيزى كه زيباست و چشم و نظر به آن جلب مىشود ، مىگويند : هو قيد النّواظر : يعنى چيزى كه زيبا و نيكوست تا جائى كه ديده را در خود نگه مىدارد .
--> ( 1 ) اشاره قرآن در اينجا به ناقص شدن يا تحليل رفتن پوسته اطراف زمين است كه مورد اعتماد و اتّكال دنياپرستان است مىگويد اينان و پدرانشان را براى مدّتى در زمين برخوردار كرديم تا عمرشان دراز شد و غافل شدند امّا مگر نمىبينند كه زمين را از اطرافش نقصان مىدهيم ، پس چگونه ايشان مىتوانند بر اين امر چيره شوند ، يعنى از چيزى جلوگيرند كه امرى طبيعى و در فرمان خداى است كه روزى خورشيد و زمين درهم نورديده مىشود .