( يَدْعُوا لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ - 13 / حجّ ) ( چيزى را مىخواند و به كمك مىطلبد كه ضررش از سودش نزديكتر است ) پس در آيه اوّل كه مىگويد : ( يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ - 13 / حجّ ) اشاره به ضرر واقعى است كه هر دو با قصد و اراده حاصل مىشود و لذا هشدار مىدهد ، چون بت‌ها جمادند بنابر اين پرستش آنها سود و زيانى نمىآورد . و در آيه دوّم كه با ( يَدْعُوا لَمَنْ - 13 / حجّ ) آغاز شده چيزى را كه از يارى خواستن از غير خدا و از عبادتش زائيده مىشود مىخواند نه آنچه را كه از قصد و هدف اوست . ضَرَّاء : سختى و بدحالى ، نقطهء مقابل - سرّاء و نعماء - يعنى فراخى و خوشحالى است . ضَرّ : نقطهء مقابل و سود است ، گفت : ( وَ لَئِنْ أَذَقْناهُ نَعْماءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ - 10 / هود ) . ( هر گاه پس از محنتى ، نعمتى به او بدهيم ، و بچشانيم مىگويد بديها از من بر طرف شد يا با تكبّر شادمان مىشود و به ديگران فخر مىفروشد ) . و آيه : ( لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً - 3 / فرقان ) ( آنهايى كه پرستش مىكنيد و بت‌هاى شمايند براى خودشان نيز نفع و ضررى واجد نيستند و نمىتوانند زيانها را از خود دور كنند و سودى را مالك شوند ) . رجلٌ ضَرِيرٌ : كنايه از نداشتن بينائى است . ضَرِيرُ الوادى : ساحلى كه آب آن را زيان رسانده است . الضَّرَر : المُضَارّ : گزندى و كمى و سختى است . ضَارَرْتُهُ : زيانش رساندم ، در آيه گفت : ( وَ لا تُضآرُّوهُنَّ - 6 / طلاق ) ( همسرانى را كه طلاق مىدهيد زيان مىرسانيد و به آنها سخت مگيريد ) و آيه : ( لا يُضَارَّ كاتِبٌ وَ لا شَهِيدٌ « 1 » - 282 / بقره ) ( مربوط به مقرّرات وام و قرض است كه مىگويد نويسنده و گواه در آن وام

--> ( 1 ) چنان كه در زيرنويسى صفحهء قبل در ذيل آيهء 233 بقره و حديث مربوط به آن ديديم ، يكى از .