الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
432
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
آفريد ) پس صورتى كه مقصود بوده و اراده كرده چيزى است كه انسان به آن مخصوص شده است ، يعنى از نظر شكل و هيئتى كه يا با چشم ديده مىشود و يا با بصيرت يا چشم دل يا هر دو و به وسيله آن صورت او را بر بسيارى از آفريدههايش تفضيل داده است . اضافه شدن صورت در حديث فوق به خداى سبحان بر سبيل - ملك است نه بر سبيل بعض يا جزء يا تشبيه كه او متعالى از اينهاست و اين اضافه در حديث بخاطر شرافتى است كه براى انسان هست ، مثل عبارات - بيت اللَّه - و - ناقة اللَّه - و مانند اينها . در آيات : ( وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي - 29 / حجر ) ( وَ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ - 73 / انعام ) گفته شده كه - صُور - چيزى مانند شاخ حيوان است كه در آن دميده مىشود و خداوند سبحان آن را سببى براى بازگشت صورتها و ارواح به اجسامشان قرار داده است . در خبر روايت شده است كه : « إنّ الصّور فيه صورة النّاس كلّهم » . ( صور ، چيزى است كه صورت تمام مردم در آن نقش بسته است كه جنبهء كليّت دارد ) . و آيه : ( فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ - 260 / بقره ) يعنى آنها را به خود توجّه و ميل ده و بگردان ، كه از واژه - صَوْر - يعنى ميل و كژى است . و نيز گفته شده آنها را صورت و تكّه تكّه كن كه - صِرْهُنَّ - هم خوانده شده كه از دو واژه - صُرْتُهُ و صِرْتُهُ - است و بعضى گفتهاند صُرْهُنَّ - يعنى بانگ بر آنها زن . خليل مىگويد : گفتهاند - عصفورٌ صَوَّارٌ - گنجشكى است كه اگر صدايش كنى مىآيد و اجابت مىكند . أبو بكر نقّاش « 1 » مىگويد : ( فَصُرَّهُنَّ - 260 / بقره ) خوانده شده با ضمّه ( ص ) و تشديد ( ر ) از - الصَّرّ - يعنى بستن است .
--> ( 1 ) محمّد بن حسن بن محمّد بن زياد ، معروف به ابو بكر نقّاش دانشمندى آگاه به قرآن و تفسير بوده و .