الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

43

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

خداى تعالى گويد : ( وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ - 11 / انفال ) . شيطان عبارت است از شهوت ، چنان كه در باب خودش بيان شده است ( ذيل واژهء شطن ) . ( ترجمه : اگر چنين ناموس و فرمان الهى يعنى ( ريزش بارانها ) در طبيعت نبود و يا كم مىبود پليديها بر طرف نمىشد و پاكيها رخ نمىداد پس او با آب ما را پاك مىكند و از رجز و پليديها دور ) . و گفته‌اند بلكه مراد از - رجز الشّيطان - آن چيزى از كفر و بهتان و فساد است كه شيطان انسانها را به سوى آن فرا مىخواند . الرِّجَازَة : خورجين و عبائى است كه سنگهائى در ميان آن مىگذراند و به طرف مقابل كجاوه كه كج شده مىآويزند تا بار و محموله متعادل شود و ناميدن اين ظرف يا خورجين به - الرِّجَازة - به تصوّر حركتى است كه در راه رفتن ستور دارد . رجس : الرِّجْس : چيز پليد و آلوده . مىگويند - رجل رِجْس و رجال أَرْجَاس : مرد و مردانى آلوده و پليد . خداى تعالى گويد : ( رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ - 90 / مائده ) رجس چهار وجه دارد : 1 - يا چيزى كه طبيعتا ناپاك و پليد است . 2 - يا چيزى كه عقلا ناپاك و پليد است . 3 - يا چيزى كه شرعا ناپاك و پليد است . 4 - و يا از هر سه جهتى كه ذكر شده پليد است . مثل مَيْتَة - يعنى مردار ، زيرا مردار از ديدگاه عقل و طبع و شرع پليد و ترك شده است .