الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

416

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

صَلَاة : يعنى نماز ، كه يكى از عبادات مخصوص است ، اصلش دعاست و وجه نامگذارى آن عبادت به - صلاة - مثل ناميدن چيزى به اسم بعض از محتواى آن است كه آن را در برمىگيرد . صلاة : از عبادتى است كه شريعت از آن تفكيك ناپذير است هر چند كه صورتا بر حسب شرع و شرعى ديگر گونه گون باشد و لذا گفت : ( إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً - 103 / نساء ) . عدّه‌اى از علماء گفته‌اند اصل صلاة از - صَلَاء - است و معنى صَلَّى الرّجلُ يعنى او با اين عبادت از نفس و جان خويش - صلاء - را كه همان آتش افروختهء خدايى است دور و بر طرف كرد . بناء لفظى - صَلَّى - مثل بناء - مرّض - در معنى دور كردن بيمارى است . جاى عبادت هم - صلاة - ناميده شده و لذا كنيسه‌ها يعنى ( عبادتگاههاى يهود ) صلوات ناميده شده مثل آيه : ( لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِيَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ - 40 / حجّ ) « 1 » . هر جايى كه خداى تعالى با واژه - صلاة - ستايش شود يا بر آن ستايش تشويق

--> كه در بالا نقل نموده - اللّهم صلّ على محمّد - و مىگويد : فلا يقال - لغيره - اكنون بايد پرسيد مگر ما به پيروى از دستور و كلام و سنّت الهى - صلوات نمىفرستيم و مىبينيم كه خداوند در آيه 15 / سورهء بقره همانطور كه او و فرشتگانش بر پيامبر درود مىفرستند مىگويد : « شما را به سختىها ، مانند ترس و گرسنگى و كمبود اموال و از دست رفتن خويشان و نفوس و آفات و زراعت مىآزمائيم و بشارت و مژدهء آسايش بر صابرين است آنان كه چون بر حوادث سخت و ناگوارى در راه خدا دچار شوند پايدارى پيشه كنند و گويند ما به فرمان خدا آمده و به سوى او بازمىگرديم - اين گروهند كه بر ايشان از پروردگارشان صلوات و درودها ، و رحمت خاص هست و اينان هدايت يافتگانند » . پس چگونه ما مجاز نيستيم به چنان انسانهائى كه الگوى متعالى آنها خاندان و اهل بيت و آل پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله هستند درود بفرستيم آرى عزيزان و برادرانى كه در طول تاريخ چنين كم توجّهى و اختلافاتى دشمنانه دامن زده‌اند بر خلاف سخن خطابى و سايرين و به پيروى از اللَّه بايد همواره بگويند : اللّهم صلّ على محمّد و آل محمّد صلّى اللَّه عليه و آله ، و به راستى بر كسانى كه چنين صلوات و درودى بر پيامبر و خاندان او مىفرستند درود باد . ( آيات 155 تا 157 سورهء بقره و 56 / احزاب ) . ( 1 ) مىگويد خداوند از كسانى كه ايمان آورده‌اند دفاع مىكند ، او خيانتكاران كفر پيشه را دوست ندارد ، كسانى كه ستمديده هستند مىتوانند كارزار كنند و خداوند بر يارى نمودن آنها تواناست اينان همان مردمى هستند كه از ديارشان رانده شدند ، چون مىگفتند پروردگار ما اللَّه است ولى كارزار آنها بدون شكّ در ستمديدگيشان از اين جهت است كه اگر خداوند بعضى مردم را به بعضى ديگر دفع و چاره نمىكرد ، ديرها ، .