الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

417

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

شد با لفظ - إقامه - ياد شده است مثل آيات : ( وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ - 162 / نساء ) ( وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ - 43 / بقره ) ( وَ أَقامُوا الصَّلاةَ - 277 / بقره ) امّا لفظ مُصَلِّينَ - گفته نشده است مگر در بارهء منافقين ، مثل آيات : ( فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ - 5 / ماعون ) ( وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ كُسالى - 54 / توبه ) لفظ - اقامة - كه در نماز مخصوص شده هشدارى است بر اينكه مقصود از نماز وفا نمودن و به جاى آوردن حقوق و شرايط نماز است نه فقط انجام صورت ظاهرى آن ، و لذا روايت شده كه : ( إنّ المُصَلِّين كثير و المقيمين لها قليل ) . ( نمازگزاران بسيارند و اقامه كنندگان نماز اندكند ) و آيه : ( لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ - 43 / مدّثر ) يعنى از پيروان پيامبران نبوديم « 1 » . ( فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى - 31 / قيامت ) آگاهى بر اين امر است كه او از نمازگزاران نبوده يعنى ظاهر نماز را به جاى مىآورده حتّى افزون از كسى كه نماز را اقامه مىكند و برپا مىدارد . ( وَ ما كانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكاءً وَ تَصْدِيَةً - 35 / انفال ) .

--> كليساها ، و كنيسه‌ها و مساجدى كه در آنها ذكر خدا بسيار مىشود ويران مىشدند . از اين آيه فلسفه دفاع و كارزار و علّت و نتيجه‌اى كه بايد از آن براى جامعه حاصل شود به خوبى فهميده مىشود كه فلسفهء كارزار دفاع از ستمديده است آن هم براى اينكه ستمديده‌ها خدا پرستند و مىگويند : پروردگار ما خداست و به اين اميد و هدف كه عبادتگاهها برقرار بماند ، كارزار مىشود نه براى بقاء كاخهاى ستم و نه قدرتهاى فرعونى كه چند صباحى بيشتر ستم كنند . ( 1 ) يعنى از پيروان پيامبران كه بايستى اقامهء نماز كنند ، نبودم و اين سخنى است كه دوزخيان در ورود به دوزخ در پاسخ سؤالى كه از آنها مىشود ، آيا در دنيا بشارت و انذارى نداشتيد ، و آيه فوق را پاسخ مىدهند كه چرا ما از نمازگزاران نبوديم و در راه رفع استضعاف مساكين نكوشيديم .