الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

235

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

( أَسْكِنُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِنْ وُجْدِكُمْ - 6 / طلاق ) ( زمانى كه همسرانتان را طلاق داديد در آنجا كه خود سكونت داريد به قدر توانتان آنها را نيز سكونت دهيد و زبانشان نرسانيد كه بخواهيد بر آنها سخت گيريد ) . و آيه ( وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ - 18 / مؤمنون ) آگاهى و تنبيهى است از اينكه او بر ايجادش و قدرت بر فنايش تواناست . السَّكَن : آرامش يافتن و هر چيزى كه موجب آرامش است ، خداى تعالى گويد : ( وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ سَكَناً - 80 / نحل ) و ( إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ - 103 / توبه ) و ( وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً - 96 / انعام ) . و نيز - سكن - در معنى آتشى است كه بوسيله آن آرامش مىيابند و گرم مىشوند و در اطرافش استراحت مىكنند . سُكْنَى : خانه و جايى است كه در آنجا بدون اجرت و كرايه ، سكونت مىيابند . السَّكْن : ساكنين خانه ، مثل سَفْر : مسافرين . و گفته شده جمع سَاكِن - سُكَّان - است و معنى سُكَّان السَّفِينة براى اينست كه كشتى را از حركت باز مىدارد و آرام مىكند . سِكِّين : يعنى چاقو ، چون حركت حيوان را از بين مىبرد و آن را بى تحرّك و ساكن مىكند ، چنين ناميده شده ، خداى تعالى گويد : ( أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ - 4 / فتح ) گفته شده : واژه سَكِينَة در اين آيه ، فرشته‌اى است كه دلهاى مؤمنين را تسكين مىدهد و ايمنيشان مىدهد ، چنان كه از امير المؤمنين عليه السّلام روايت شده است « انّ السّكينة لتنطق على لسان عمر ! » . و نيز گفته شده واژه - سَكِينَة - در آيهء فوق همان عقل است ( و در روايت همان سكون - نهايه 2 / 386 ) و - له سكينة - وقتى است كه كسى از تمايل به شهوات باز ايستد و آرام گيرد و بر اين معنى آيه : ( وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ - 28 / رعد ) دلالت دارد ، و گفته‌اند - السَّكِينَة و السَّكَن - در معنى يكى است ، و آن از بين رفتن رعب و ترس است و بر اين معنى است آيه : ( أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ - 248 / بقره ) آنطورى كه