الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

134

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

« كتاب الزّاء » زبد : ( كف روى آب و كف شير و فلزّات ) - الزَّبَد - زَبَدُ المَاء : كف روى آب . و قد أَزْبَدَ : كف برآورد . خداى تعالى گويد : ( فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً « 1 » - 17 / رعد ) . الزُّبْد : كره و سر شير كه بخاطر شباهت رنگ آن به كف روى سيلاب ، از آن واژه مشتق شده است . زَبَدْتُه زَبَداً : مال و هديهء زيادى ( همچون سر شير ) به او دادم وَ أَطْعَمْتُهُ الزُّبْدَ به او كره دادم و خوراندم . الزُّبَاد : غنچه و شكوفه سپيد درختان به شباهت سپيدى كف ( به شباهت بر سر بودن شكوفه‌ها چون بر سر بودن كف بر آب ) .

--> ( 1 ) حقّ و باطل و ايمان و كفر را با عاليترين تشبيه ادبى و معنوى بيان كرده ، نفوذ و بقاء آب باران در زمين و روياندن گياهان را به حقّ و ايمان ، و كفى كه بر روى سيلابها در كرانه‌ها قرار مىگيرد و با نسيمى نابود مىشود به باطل و كفر مثل مىزند يعنى با اينكه كف‌ها ديدنى نيست امّا باقى و پايدار ، و حياتبخشند كف و كفك‌ها با بادى و حركتى نابود مىشوند و آن آب‌ها در شكل حيات موجودات باقيند . و به راستى تشبيهى براى حقّ و باطل از اين زيباتر امكان دارد ؟ در آيات : ( وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ - 17 / رعد ) . هر چه براى مردم سودمند است مانند آثار مردانى چون پيامبران صلّى اللّه عليه و آله و اولياء آنها بر جبين صفحات افق با نيكنامى ثبت و باقى است و آثار ستمگران با ننگ همراه و ناپايدار .