الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
135
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
زبر : الزُّبْرَة : تكّه بزرگى از آهن ، جمع آن - زُبَر - خداى تعالى گويد : ( آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ - 96 / كهف ) گفتهاند - الزُّبْرَة مِنَ الشَّعَر - كه جمعش - زُبُر - است يعنى دستهء موى ( يال شير نر و هر حيوان نرينهاى ) كه بطور استعاره به هر چيز جدا شده هم گفته مىشود . در آيه : ( فَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُراً - 53 / مؤمنون ) يعنى از يكديگر بريدند و گروهها و احزاب مختلفى شدند . زَبَرْتُ الكتابَ : نامه و كتاب را با خط درشت نوشتم . زَبُور : هم ، هر كتابى است كه خطّش و نوشتهاش درشت باشد و نام - زَبُور - ويژه كتابى است كه بر داود عليه السلام نازل شده است ، در آيات : ( وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً - 55 / اسراء ) و ( وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ - 105 / انبياء ) كه با ضمّه حرف ( ز ) يعنى ( زُبُور ) هم خوانده شده ، در آن صورت ( زُبُور ) جمع - زَبُور - خواهد بود ، چنان كه جمع ظريف - ظروف است و يا اينكه - زُبُور - جمع - زِبْر - با كسره حرف ( ز ) است و - زِبْر - مصدرى است كه جمعش - زُبُر - و هر نوشتهاى مثل كتاب را به آن ناميدند و سپس به - زُبُر - جمع بسته شده مثل كُتُب كه جمع - كِتَاب - است . گفته شده بلكه - زَبُور - هر كتابى است از ميان كتب الهى كه آگاهى بر آن مشكل باشد ، در آيات : ( وَ إِنَّهُ لَفِي زُبُرِ الْأَوَّلِينَ - 196 / شعراء ) و ( وَ الزُّبُرِ وَ الْكِتابِ الْمُنِيرِ - 184 / آل عمران ) و ( أَمْ لَكُمْ بَراءَةٌ فِي الزُّبُرِ - 43 / قمر ) . عدّهاى از علماء گفتهاند : زَبُور « 1 » اسمى است براى كتابى كه محتوايش به
--> ( 1 ) زبور اسمى است غير عربى و عبرى به معنى مطلق كتاب و كتاب داود نبى عليه السلام . مسعودى مىنويسد : خداوند زبور را به زبان عبرى در 150 سوره بر داود عليه السلام وحى كرد كه سه قسمت .