الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

123

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

رِيَاس السّيف : دسته و قبضه شمشير . ريش : پر پرنده . از ميان پرهاى بدنش ، واژه - ريش - ويژه بال اوست و به خاطر اينكه پر براى پرنده مثل لباس و جامه براى انسان است لذا واژه - ريش - براى لباس استعاره شده است ، خداى تعالى گويد : ( وَ رِيشاً وَ لِباسُ التَّقْوى - 26 / اعراف ) مىگويند - أَعْطَاه إِبِلا بِرِيشِهَا : شتر را با همه ساز و برگش به او بخشيد . رِشْتُ السَّهْمَ أَرِيشُهُ رَيشْاً : كه اسم فاعلش - مَرِيش - است يعنى : به تير پيكان پر نصب كردم ، و براى اصلاح كارها به طور استعاره مىگويند : رِشْتُ فلانا فَارْتَاشَ : ياريش كردم ، حالش خوب شد . شاعر گويد : فَرِشْني به حال طالَما قد بَرَيْتَني * فخَيْرُ الموالي من يَرِيشُ و لا يَبْرِي « 1 » رُمْح رَاشٌ : نيزه تو خالى ، كه به تصوّر تو خالى بودن پر چنين گفته‌اند . روض : الرَّوْض : سبزه‌زار زيبا و بركه يا آب زياد جمع شده در يك جا ( مثل نى زارها و مرغزارها ) . آيه : ( فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ - 15 / روم ) . ( تمام آيه چنين است : فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ - 15 / روم ) آنان كه از پرستش غير خدا گسسته و به پرستش اللّه پيوسته‌اند و كارهاى

--> ( 1 ) شعر از سويد انصارى است مىگويد : پس از مدّت طولانى كه رنجورم نمودى اكنون ياريم كن زيرا بهتر دوستان كسى است كه دوستش را رحمت آرد نه زحمت يار شاطرش باشد نه بار خاطر و به گفته معلّم اخلاق سعدى : دوست نبود آنكه در نعمت زند * لاف يارى و برادر خواندگى دوست آن باشد كه گيرد دست دوست * در پريشان حالى و درماندگى .