الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

12

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

مثل آيه أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ يَتِيماً - 14 / بلد كه يتيما به خاطر - اطعام - منصوب شده است يعنى طعام دادن يتيمى را در روزگار قحطى و سختى نوع دوّم - ذكر و يادآورى بعد از فراموشى است در آيهء فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَ ما أَنْسانِيهُ إِلَّا الشَّيْطانُ أَنْ أَذْكُرَهُ - 63 / كهف كه در بارهء ذكر زبانى و قلبى با هم است . خداى تعالى گويد : فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً 200 / بقره همانطورى كه پدرانتان را بخاطر مىآوريد و ياد مىكنيد خداى را به ياد آريد و آيهء فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ - 98 / بقره در مشعر الحرام خداى را به ياد آريد همانطوريكه شما را هدايت كرده است و وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ - 105 / انبياء يعنى : بعد از كتاب قبلى « 1 » . و آيهء : هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً - 1 / انسان يعنى : انسان به ذات خويش چيز موجودى نبود و هر چند كه در علم خداى تعالى موجود بوده « 2 » . أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ - 67 / مريم آيا انكار كننده قيامت و بعث ،

--> ( 1 ) تمام آيهء فوق چنين است وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ 105 / انبياء خداوند در قرآن مژده مىدهد كه آيندهء زمين بدست خدا پرستان صالح و شايسته خواهد بود و قبل از آن مىگويد : در زبور هم اين اصل را بعد از ذكر كتاب نوشته‌ايم كه با تفحّص اين حقيقت اصل فوق از كتاب مقدّس و مزامير داود عينا نقل مىشود « بسبب شريران خويشتن را مشوّش مساز زيرا كه مثل علف به زودى بريده مىشوند و مثل علف سبز پژمرده خواهند شد . . . زيرا كه شريران منقطع خواهند شد و امّا منتظران خداوند وارث زمين خواهند بود و امّا حليمان وارث زمين خواهند شد و از فراوانى سلامتى متلذّذ مىشوند و امّا صالحان را خداوند تأييد مىكند و خداوند روزهاى كاملان را مىداند و ميراث ايشان خواهد بود تا ابد الآباد و امّا نسل شرير منقطع خواهد شد ، صالحان وارث زمين خواهند بود و در زمين تا به ابد سكونت خواهند نمود ، دهان صالح حكمت را بيان مىكند ، امّا خطاكاران جميعا هلاك گردند و نژاد صالحان از خداوند است . مزمور 37 - زبور داود - ص 856 كتاب مقدّس عهد عتيق و جديد و اينست معنى آياتيكه در تأييد اصول غير تحريفى كتب آسمانى در قرآن با عبارات مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ - 97 / بقره آمده است ، يعنى قسمتى از محتواى كتب مقدّس را قرآن تأييد مىكند امّا نه موضوعات تحريف شده را . ( 2 ) تفسير روشن‌تر آيهء فوق در آيهء ديگرى است كه مىگويد : أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً - 67 / مريم چنان كه حضرت صادق عليه السّلام فرمايد : يعنى كان الانسان مقدرا غير مذكورا - انسان تعيّن وجودى .