روح : الرَّوْح و الرُّوح - در اصل يكى است ولى - رَوْح - اسمى براى دم و نفس است . شاعر در وصف آتش مىگويد : فقلت له ارفعها اليك و احيها * بروحك و اجعلها لها فيئة قدرا « 1 » زيرا دميدن و نفس هم قسمتى از روح است مانند ناميدن - نوع - به اسم جنس مثل ناميدن انسان به حيوان لذا - روح - اسمى است براى نفس يا جزئى كه بوسيلهء آن حيات و جنبش و تحرّك حاصل مىشود و نيز به همان چيزى است كه سودها و منفعت‌ها را جلب و زيان و ضررها را دفع مىكند اطلاق شده است و همين است كه در آيات : ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي - 15 / اسراء ) و ( وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي - 29 / حجر ) بيان شده است ، اضافه شدن روح - به خداوند اضافه ملكى است و تخصيصى است كه باعث شكوهمندى ، و شرافت روح است ، مثل آيات : ( طَهِّرا بَيْتِيَ - 26 / حج ) و ( يا عِبادِيَ - 56 / عنكبوت ) ( كه بيت - و - عباد - به ضمير ( ى ) كه ضمير اللّه - است اضافه شده يعنى خانه من را پاك گردان - و اى بندگان من ) . فرشتگان و الا و ارزشمند - ارواح - ناميده شده‌اند مثل آيات : ( يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا - 38 / نباء ) و ( تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ 4 / معارج ) و ( نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ - 193 / شعراء ) كه - جبرئيل - روح الامين - روح القدس ناميده شده در آيات : ( قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ - 102 / نحل ) و ( وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ 87 / بقره ) ( پس روح القدس

--> ( 1 ) شعر از ذى الرمه - است ، مىگويد : به او گفتم آتش را با نفست مشتعل و زنده كن و فروزش آن را با دميدنت از سوى خويش براى آن بخششى و الا قرار ده . ازهرى با استشهاد به شعر فوق مىگويد : روح با ضمّهء حرف ( ر ) در زبان عرب يعنى نفخ و دميدن براى اينكه دميدن از - روح است و موجود زنده نفس دارد . احيها بروحك : يعنى با نفخ و دميدنت ، همين نظر را ابن منظور نيز آورده است . ( تهذيب اللّغه 2 / 225 لسان 2 / 426 - اساس البلاغه 183 ) .