الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
100
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
أَرْقَبْتُ فلانا هذه الدّارَ : اين است كه خانهاى به كسى ببخشى كه تا پايان عمرش و مرگش از آن خانه استفاده كند گويى كه آن خانه مرگش را انتظار مىكشد و اين چنين بخشش را - رقبى و عمرى - گويند . رقد : الرُّقَاد : خواب اندك و خوش ، مىگويند : رَقَدَ رُقُوداً - كه اسم فاعلش - رَاقِد - و جمعش - رُقُود است . خداى تعالى گويد : ( وَ هُمْ رُقُودٌ - 18 / كهف ) ( مربوط به خواب اصحاب كهف است كه مىگويد : تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ . يعنى آنچنان بودند كه بيدارشان مىپنداشتى و حال آنكه خفتگان بودند . و به اين خاطر با واژهء - رقود - توصيفشان كرده است كه از زيادى و طول خوابشان به حالت مرگ به نظر مىآمدند زيرا در بارهء آنها اعتقاد داشتند كه مردهاند و اين چنين خوابى ، با مرگ كمى فاصله دارد . و آيه : ( يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا - 52 / يس ) ( اى واى چه كسانى از خوابگاهمان ما را برانگيخت ) . أَرْقَدَ الظَّلِيمُ : شتر مرغ به سرعت برخاست گويى كه خواب را از خودش رانده است . رقم : الرَّقْم : خط پر رنگ ، و نيز گفتهاند : الرَّقْم : نقطهگذارى كتاب و نوشته . خداى تعالى گويد : ( كِتابٌ مَرْقُومٌ - 9 / مطفّفين ) بر دو وجهى است كه در بالا گفته شد . فلان يَرْقُمُ في الماء : ( او بر آب رقم مىزند و مىنويسد ) اين مثل در بارهء كسى گفته مىشود كه در كارها مهارت و استادى دارد و حاذق است .