إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ . اما آدمى ، چون خداوند او را بيازمايد و او را كرم كند و نعمت دهد پس آنگاه مىگويد : خداى من مرا گرامى داشت - * - 16 - وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهانَنِ ! و چون او را بيازمايد كه روزى بر او تنگ كند ، آنگاه مىگويد خداى من مرا خوار كرد ! - * - 17 - كَلَّا بَلْ لا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ . نه چنين است ! بلكه شما پدر مردگان را نمىنوازيد - * - 18 - وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ . و يك دگر را بر غذا دادن به بىنوايان برنمىانگيزيد - * - 19 - وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ أَكْلًا لَمًّا . و مرده ريك را مىخوريد خوردنى به نهيب - * - 20 - وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا . و مال را دوست داريد دوست داشتن سخت و زياد - * - 21 - كَلَّا إِذا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا . آرى ، چنين است ! چون زمين كوبيده شود كوبيدن سختى ! ( يعنى روشنائى جلال كبريائى نمايان گردد - * - 22 - وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا . و خداى تو ( اى محمّد ) بيايد و فرشتگان همه صف‌ها كشيده ! - * - 23 - وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى . و دوزخ را آن روز به ظهور آورند و آن روز آدمى متذكّر و متنبّه شود ! ولى كجا جاى پند پذيرفتن است ؟ - * - 24 - يَقُولُ يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي . آنگاه آدمى گويد : اى كاش كردار نيك براى اين روز زنده شدن فرا فرستاده بودم - * - 25 - فَيَوْمَئِذٍ لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ . آن روز كسى را چون عذاب او عذاب نكنند - * - 26 - وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ و چون بند او كسى را نبندند ! - * - 27 - يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ . ( و در برابر او گويند : ) اى نفس آرميده و دل بر يقين « 1 » - * - 28 - ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً . بازگرد بسوى خداى خويش ، پاداش گرفته و كردار خود پسنديده و خداوند از تو پسنديده ! - * - 29 - فَادْخُلِي فِي عِبادِي . پس با بندگان من درآى . - * - 30 - وَ ادْخُلِي جَنَّتِي . و در بهشت من درآى ( اى نفس مطمئن ) . تفسير ادبى و عرفانى سوره 89 آيه 0 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ - قدر بسم الله كسى داند كه دلى صافى دارد و در دل يادگار الهى دارد و لوح سينه از لوث غفلت پاك دارد ، و نظر خداوند پيش چشم دارد و خلوت ( هُوَ مَعَكُمْ ) نقش نگين يقين خود گرداند و عين بيدارى و هشيارى شود . تا چون نام او گويد ، طنين آن به گوشها آيد و غلغلهء عشق آن به جانها رسد ! سوره 89 آيه 1 1 - وَ الْفَجْرِ . آيه . خداوند گاهى به ذات خود و گاهى به صفات خود قسم ياد مىكند ! و گاهى به افعال خود ( مانند اين آيه ) سوگند ياد مىكند ، يعنى سوگند به بامداد محرّم كه اول سال است ، سوگند به بامداد ذىحجّه كه ماه حجّ و زيارت است و به بامداد روز آدينه كه حجّ درويشان است و به بامداد همهء روزها سوگند كه همه روز در همه سال هنگام مناجات دوستان است و ساعت خلوت عارفان ، سوگند به بامداد دل دوستان كه محل نظر خداوند جهان است و سوگند به روشنائى بامداد معرفت كه سبب آسايش مؤمنان و باعث راحت آنان است . سوره 89 آيه 2 2 - وَ لَيالٍ عَشْرٍ . آيه . سوگند به شبهاى ده‌گانه ذىحجّه كه روز عرفه در آن است ، به شبهاى ده‌گانهء محرّم كه عاشورا آخر آن است ، به شبهاى آخر رمضان كه شب قدر در آن است . و به شبهاى دههء نيمهء شعبان كه شب

--> ( 1 ) - نفس مطمئنه نفس آدمى است كه ايمان يقين به خدا دارد و به قضاء الهى راضى و دلش آرام به آرامش يقين است و هيچ شك و ترديد در آن نيست .