به فضل خود در صدر عزّت و بساط لطف بداشت و منافقان را به عدل خود در صف ذلّت بداشت ! مؤمنان را تاج سعادت و كرامت بر فرق نهاد و منافقان را بند مذلّت و قيد اهانت بر پاى نهاد ، مؤمنان را در نشيمنگاه صدق نزد خداى توانا جاى داد و منافقان را درك اسفل جايگاه كرد ! و هر دو به زبان حال به يك دگر گويند : تو چنان باش كه بخت تو چنان آمد * من چنينم كه مرا فال چنين آمد سوره 63 آيه 9 9 - يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُلْهِكُمْ أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ . آيه . مراد از ذكر در اينجا نماز است كه در جاى ديگر فرمود : خريدوفروش و بازرگانى نبايد مانع از ذكر خدا يعنى نماز بشود ، و هركس كه مال و فرزندش مانع نماز و ذكر او گردد از زيان‌كاران است . سوره 63 آيه 11 11 - وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها . آيه . آنچه در لوح محفوظ هنگام مرگ كسان نوشته شده هيچ‌گاه به تأخير نمىافتد ! و چون آيت‌هاى اين سوره در وصف منافقان است ، بايد دانست كه فرداى قيامت منافقان به طفيل مؤمنان و به روشنائى نور ايشان همىروند تا به پل صراط رسند ، آنگاه مؤمنان پيشى گيرند و به نور ايمان از پل بگذرند و كفر و نفاق منافقان دامن‌گيرشان شده در تاريكى بر جاى بمانند ، و از مؤمنان روشنائى خواهند و مؤمنان آنها را گويند : اين روشنائى را از حكم ازل بخواهيد نه از ما ! هر كرا نور دادند آن روز دادند ، و هركه را گذاشتند آن روز گذاشتند ! بهرهء منافقان جز شقاوت نيست و گمان نبريد كه شقاوت در كفر است بلكه كفر در شقاوت است ! و گمان مبريد كه سعادت در دين است بلكه دين در سعادت است ! چنان كه سگ اصحاب كهف خبث كفر داشت و بلعم باعورا لباس دين داشت ! سگ را در رديف آدمى آوردند رابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ گفتند و بلعم را مرقّع سگ پوشيدند فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ فرمودند ! پس چه بسا خرمن طاعت كه به وقت مردن به باد بىنيازى دهند ، و چه بسا سينهء آبادان كه در حال جان دادن خراب كنند و چه بسا روىها كه در لحد از قبله بگردانند ! و چه بسا آشنا را كه در شب نخستين بيگانه خوانند ! ! و هريك به زبان حال گويد : مسكين دل من گرچه فراوان داند * در دانش عاقبت همى فرومىماند ! سورهء - 64 - تغابن - 18 - آيه - مكى - جزو 28 تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ بنام خداوند بخشندهء مهربان . 1 - يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . خدا را ستايش مىكند هرچه در آسمانها و زمين است ، پادشاهى و ستايش نيكو او راست . و او است كه بر هر چيزى توانا است . 2 - هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ . او است كه شما را آفريده ، پس بعضى از شما كافر و بعضى مؤمن هستيد و خداوند به آنچه مىكنيد آگاه است . 3 - خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ . خداوند ، آسمانها و زمين به فرمان روان آفريد و شما را بنگاشت ( صورت ساخت ) و پيكر شما را نيكو و درخور