121 - فَأَكَلا مِنْها فَبَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى . پس آدم و حوّا از آن درخت ( ممنوع ) خوردند و عورتهاى آنان نمايان گشت ! و در ايستادند و بر عورت خويش از برگهاى درخت بهشت مىنهادند ! و آدم از اين كردار گناه كار شد و از راه وفا و طاعت بيفتاد . 122 - ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى . پس از آن خداوند آدم را بگزيد و توبهء او را قبول كرد و او را به سخنانى راهنمائى كرد كه باعث عفو و بخشودگى او از گناه شد . 123 - قالَ اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنِ اتَّبَعَ هُدايَ فَلا يَضِلُّ وَ لا يَشْقى . خداوند فرمود : همگان از آسمان فرود شويد كه بعض شما با بعضى ديگر باهم دشمنيد ، پس اگر از سوى من پيغامى براى راهنمائى شما برسد ، هركس از راهنمائى من پيروى كند نه گمراه مىشود و نه بيچاره و بدبخت ! تفسير ادبى و عرفانى سوره 20 آيه 102 102 - يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ . آيه . دميدن اسرافيل در بوق ، نشان رستاخيز است و نمودار سياست و هيبت خداوند ، كه يك بار بدمد همهء زندگان مرده شوند ، بار ديگر بدمد همهء مردگان زنده شوند ، شيپور يكى و دمنده يكى و آواز يكى ، تا بدانى كه زنده كردن و ميراندن همه به توانائى خداوند است نه به دميدن فرشته ! صيحهء اسرافيل به مشرق همچنان رسد كه به مغرب ، شرقيان همچنان شنوند كه غربيان و غريبان چنان شنوند كه شرقيان ! خلق را در شنيدن آن بانگ تفاوتى نه ، يكى را دور تر و ديگرى را نزديكتر نه ! اين‌چنين است كه قدسيان جهان بالا و كرّوبيان صف‌زنندهء عالم اعلى خداى را مىخوانند ، همان گونه كه ذرّه‌هاى زير زمين او را مىخوانند ، نه خواندن اين ذرّه از شنيدن خداوند دور تر ، و نه خواندن عرشيان به سمع او نزديكتر ! لطيفه : اسرافيل و شيپور او از آدميان دور ليكن دميدن وى به ايشان نزديك است تا بدانى ( تو اى جوانمرد ) كه كار در رسانيدن است نه در دميدن ! گفته‌اند : آواز شيپور ، دميدن هيبت است و نمايش سياست ! و بدين آواز كسى را زنده كنند كه به رستاخيز ايمان ندارد و از هول آن نترسد ، امّا بنده‌اى كه بدان ايمان دارد و از آن ترسان است ، او را به آواز فرشتهء رحمت بيدار كنند . لطيفه : گويند : چون قيامت نزديك شود هر مؤمنى فرشتهء رحمتى دارد كه با هزاران لطف و كرامت بر سر خاك او آيد و گويد : اى دوست خدا برخيز ! كه خداوند تو را مىخواند . سوره 20 آيه 105 105 - وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً . خداوند ، از روى ظاهر ، هيبت و سطوت خود را به خلق مىنمايد ، و از روى باطن ، بندگان و دوستان را تشريف مىدهد ، كه ما اين زمين را فراش شما كرديم و بساط شما ساختيم ، چون شما نباشيد بساط به چه كار آيد ؟ آسمان را سقف شما ساختيم ، ستارگان را دليل شما ، آفتاب پرنده خوراك شما ، ماه شمع رخشان شما ، چون شما رفتيد ، شمع به چه كار آيد ؟ و ستاره چه دليل كند ؟ آرى بساطى كه براى دوست كنند چون برفت برچينند ، چون شما رفتيد ما اين بساط را برگيريم ، برهان وقتى بايد كه عيان نبود ، و چون عيان آمد ، برهان چه كند ؟ دلّاله چندان به كار آيد كه دوست به دوست نرسيده ، امّا چون بهم رسيدند ، دلّاله را چه كند ؟ و چون روزگار روزگار خبر بود هدهد در ميان بايد تا خبر دهد ، ولى چون عهد نظر آمد ، هدهد به كار نايد ! لطيفه : مصطفى ، تا به مكّه بود جبرئيل آمد شدى داشت ولى چون او به سدره رسيد جبرئيل بايستاد و گفت : ما اكنون حجاب گشتيم ، دوست به دوست رسيد ، واسطه به كار نيست و دلّاله اكنون جز حجاب نيست . سوره 20 آيه 109 109 - يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ . آيه . مصطفى فرمود : در ميان امّت من فقيران و درويشانى باشند كه قبيله‌ها و خانواده را شفاعت كنند و به شفاعت آنان به بهشت روند ! و چون عظمت و حشمت چاكران اين است