عارف به همراهان خود گفت : چه بينيد و چه رأى دهيد ؟ اگر همه اين خلق دست نياز سوى مخلوقى دراز كنند و دانگى سيم بخواهند ؟ آيا از ايشان دريغ خواهد كرد ؟ همگى گفتند - نه ! گفت : به خدائى خدا ، كه بندگان را به آمرزش خود نواختن به نزد حق آسان‌تر است از آن يك دانگ سيمى كه مخلوقى به اين گروه فراوان دهد ! [ آيات 71 - 65 ] ( تفسير لفظى ) 65 - وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ . هرآينه نيك دانستيد و شناختيد آنان كه در روز شنبه نافرمانى كرده و صيد ماهى كردند ، در نتيجه ما گفتيم همگى شماها ميمونها و كپىها گرديد و خوار و خاموش شويد ! 66 - فَجَعَلْناها نَكالًا لِما بَيْنَ يَدَيْها وَ ما خَلْفَها وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ . پس به اين عقوبت ، آنها را عبرت باشندگان و آيندگان كرديم و پندى و اندرزى براى پرهيزكاران است . 67 - وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً قالُوا أَ تَتَّخِذُنا هُزُواً قالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ . ياد بياور اى پيغمبر ، زمانى كه موسى به امّت خود گفت خداوند بشما امر مىكند كه گاو ماده‌اى را ذبح كنيد ، در جواب گفتند اى موسى ما را مسخره مىكنى و افسوس مىگيرى ؟ گفت پناه مىبرم به خداوند كه من از نادانان باشم ! 68 - قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنا ما هِيَ قالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّها بَقَرَةٌ لا فارِضٌ وَ لا بِكْرٌ عَوانٌ بَيْنَ ذلِكَ فَافْعَلُوا ما تُؤْمَرُونَ . گفتند اى موسى خداى خود را بخوان و از او بخواه كه براى ما بيان كند كه اين گاو چه گاويست ؟ - موسى گفت خداوند مىفرمايد : اين گاو نه پير دندان‌سوده و نه خردى نيرو ناگرفته ، نه پير است و نه جوان ، ميان اين و آن ! پس بجا آوريد آنچه بشما امر مىكنند ! 69 - قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنا ما لَوْنُها قالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّها بَقَرَةٌ صَفْراءُ فاقِعٌ لَوْنُها تَسُرُّ النَّاظِرِينَ . گفتند خداى خود را بخوان و از او بخواه كه براى ما بيان كند كه آن گاو چه رنگ است گفت : مىفرمايد گاوى است زرد رنگ كه رنگ روشن آن نگرندگان ا از روشنائى شاد مىكند ! 70 - قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنا ما هِيَ إِنَّ الْبَقَرَ تَشابَهَ عَلَيْنا وَ إِنَّا إِنْ شاءَ اللَّهُ لَمُهْتَدُونَ . گفتند خداى خود را بخوان و از او بخواه تا بيان كند براى ما كه آن گاو چيست ؟ جنس گاو بر ما مشتبه است و ما اگر خدا بخواهد بدان راه برانيم ! 71 - قالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّها بَقَرَةٌ لا ذَلُولٌ تُثِيرُ الْأَرْضَ وَ لا تَسْقِي الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لا شِيَةَ فِيها ، قالُوا الْآنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ ، فَذَبَحُوها وَ ما كادُوا يَفْعَلُونَ . گفت مىفرمايد : گاوى است نه كار شكسته و نه نرم و رام كه زمين شكافد و نه كشت‌زار را آب دهد ، از عيبها رسته و رهانيده ، در همه پوست او جزء رنگ زرد ، رنگى و نشانى نيست ! گفتند اكنون پاسخ بسزا آوردى ، پس آن گاو را بكشتند و نزديك بود كه اين كار را نكنند چون از بس ايراد كردند و حجّت بنى اسرائيلى گرفتند ، نمىخواستند اين كار را انجام دهند ! ( تفسير ادبى و عرفانى ) 65 - وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ - اشارت است به قهر خداوند با بيگانگان