احمد بن محمد ميبدى
421
خلاصه تفسير ادبى و عرفانى قرآن مجيد بفارسى از كشف الاسرار ( فارسى )
موسى كليم مىگويد : بارخدايا مرا از امّت وى گردان ! عيسى روح اللّه مىگويد : بارخدايا ، مرا صاحب درگاه وى گردان ! خليل مىگويد : بارخدايا ، ذكر من به زبان امّت وى روان كن ، و از اين عجبتر آنكه راه آن مهتر در قدمگاه او خود متحيّر شد ! اين چنانكه مجنون به ليلى گفت : اسباب علم ما در سر زلف تو گم شد ! ليلى گفت : اى مجنون دعوى بس بلند نيست كه زلف ما خود در سر كار ما گم شد ! يا چنان كه سنائى از قول جوانمرد گفت : اى هم تو ز تو حيران ، آخر چه مثال است اين * اى شمع نكورويان ، آخر چه وصال است اين ؟ اى چون تو به عالم كم ، آخر چه كمال است اين * اى شمع و چراغ ما ، آخر چه جمال است اين ؟ ابن عطا ( از عارفان بزرگوار ) در وصف او گويد : نگر تا نگوئى كه نفس آن بزرگوار همچون نفس ديگران بود ، اگر يك ذرّه از تابش نفس او به جان و دل همه صدّيقان تافتى در عالم قدس همه روان گشتى ! و به نشيمنگاه صدق فروآمدى ! با اين همه ، خود محمّد در دعا مىگفت : خدايا ، ما را به خودمان وامگذار ! اين پردهء نفس از پيش دل ما بردار ، و اين باد خودى از ما فرونه ! كه آن حجاب راه حقيقت ما است ! خطاب آمد اى محمّد ، ناخواسته در كنارت نهاديم ، ما آن بار تو را از تو فرونهاديم ، ارادهء ما كار تو بساخت و عنايت ما چراغ تو بيفروخت ! از آنكه تو نه براى خود آمدى و نه به خود آمدى ! كه تو را آوردم ! نه براى خود آمدى كه رحمت خلق را آمدى . حضرت جعفر بن محمّد الصادق ( ع ) فرمود : خداوند ناتوانى خلق را از طاعت خود مىدانست ، پس به آنها شناسانيد كه به انجام وظيفهء خدمت چنان كه بايد موفق نمىشوند ! اين بود كه از ميان جنس بشر و ميان خود ( در صورت ) ، كسى را بر پا داشت و صفت رأفت و رحمت خود به او ارزانى داشت و او را بعنوان سفير صادق بسوى خلق روانه ساخت ، و اطاعت او را اطاعت خود و مرافقت او را مرافقت خود دانست ، و فرمود : هركس رسول را اطاعت كند خدا را اطاعت كرده است . ( سورهء - 10 - يونس - ( مكى ) 109 آيه ) [ آيات 8 - 1 ] ( تفسير لفظى ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ . بنام خداوند بخشندهء مهربان ( تفسير مشروح در سورهء فاتحه ) . 1 - الر . منم آن خداوند كه مىبينم و جز من دارنده و پرورانندهاى نه . ! تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ . اين آيتها نامهء نيكوحكمت و راست حكم است . 2 - أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ . آيا نزد مردم شگفت آمد كه ما به مردى از خود ايشان وحى ( پيغام ) فرستاديم كه مردمان را بيم ده و آگاه كن و مؤمنان را بشارت ده كه ايشان را وعدهء راست به نزديك خداوند است ! و ناگرويدگان و كافران گفتند : اين جادوئى است آشكار ! 3 - إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ . پروردگار