112 - التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ . ( آن كسان ) بسوى خدا بازگشتگان ، خداى پرستندگان ، خداى ستايندگان ، خداى روزه‌داران و نمازگزاران ، امركنندگان به نيكى و بازدارندگان از بدى ، و نگاه‌دارندگان حدود و احكام خداوندند كه همه از جملهء آن گروندگان و معامله‌كنندگانند و بشارت ده مؤمنان را ( به پاداش نيكو ) . 113 - ما كانَ لِلنَّبِيِّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَ لَوْ كانُوا أُولِي قُرْبى مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحِيمِ . سزاوار نيست براى پيغمبر و كسانى كه ايمان آوردند كه براى مشركان آمرزش خواهند هرچند از خويشان نزديك باشند ، پس از آنكه معلوم شد كه آنان اهل دوزخند ! 114 - وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْراهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ . و آمرزش خواستن ابراهيم براى پدرش نبود مگر به اين سبب كه او را وعدهء ( توبه ) داده بود ، پس همين‌كه بر او آشكار شد كه پدرش دشمن خدا است از او بيزارى جست كه ابراهيم بنده‌اى گراينده و گردنده و بردبار بود . 115 - وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ . خداوند گروهى را كه هدايت كرد ( و عقل و فهم داد ) گمراه و تباه نمىكند تا آنگاه كه براى آنها آشكار و پيدا كند كه چون بايد كوشيد تا به پاداش رسند ، كه خداوند به هر چيزى دانا است . 116 - إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ . خداى راست پادشاهى آسمانها و زمين ، زنده مىكند و مىميراند و شما را جز او كارساز و يار و ياورى نيست . 117 - لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ . خداوند توبهء پيغمبر و مهاجران و ياران كه او را در هنگام سختى ( در جنگ ) پيروى كردند پذيرفت پس از آنكه نزديك بود دلهاى گروهى از آنان بواسطهء دشوارى بازگردد پس از آن آنها را توبه داد و پذيرفت كه او مهربان و بخشاينده است . 118 - وَ عَلَى الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَ ظَنُّوا أَنْ لا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ . و بر آن سه نفرى كه به غزوهء تبوك نيامدند ( و عذرى نداشتند ) خداوند توبهء آنان را پذيرفت وقتى كه جهان بر آنها با همه فراخى كه داشت تنگ شد و دلهاشان هم تنگ شد و يقين كردند كه پناه‌گاهى جز خداوند نيست ، پس ايشان را توبه داد و به خود آورد تا بازآمدند كه خداى بازآرنده و بازپذير و مهربان است . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 111 - إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ . آيه . اين آيت بر ذوق اهل عرفان و طريق خاصّگيان ، جاى ناز دوستان است و ميدان اسرار صدّيقان و تهنيت مؤمنان ، تهنيتى زيبا و تشريفى بسزا ، تهنيتى كه دل را انس است و جان را پيغام . آرايش مجلس است و سرمايهء مفلس ، زينت زبانها و زندگى دلها ، تهنيتى كريم از خداوند كريم ، رهى را به فضل خويش مىبخشد ، آنگاه بخشيدهء او را از او باز مىخرد . خود مىدهد ، خود معاملت مىكند ، و در آن معاملت ،