آلوده‌ايم به كردار خويش ، بس درمانده‌ايم به وقت خويش ، بس مغروريم به پندار خويش ، بس محبوسيم در سراى خويش ، دست گير ما را به فضل خويش ، بازخوان ما را به كرم خويش ، بازده ما را به احسان خويش . [ آيات 99 - 90 ] ( تفسير لفظى ) 90 - وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ . گروهى از عذرسازان ( نزد محمّد ) آمدند تا آنان را دستور نشستن از جنگ دهد ، و آنان كه به خدا و رسولش دروغ گفته بودند ( كه ما ايمان آورده‌ايم ) از جنگ نشستند ، آرى به آنان كه كافر شدند ، عذاب دردناكى خواهد رسيد ! 91 - لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرْضى وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ ما عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ . بر ناتوانان و پيران و زنان و كودكان و بيماران و كسانى كه چيزى نمىيابند كه به جنگ روند ، حرجى و تنگى و سختى در بازنشستن نيست ، هرگاه نيك‌خواه خدا و رسولش باشند كه بر نيكوكاران عتابى نيست و خداوند آمرزگار و مهربان است . 92 - وَ لا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلَّا يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ . و نه بر كسانى كه نزد تو آمدند تا ايشان را دستور دهى ، گفتى ستورى ندارم كه شما را دهم ، آنها برگشتند و چشمهاشان اشك مىريخت از اندوه كه نداشتند چيزى كه در آن راه خرج كنند . ! 93 - إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ وَ هُمْ أَغْنِياءُ رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَعْلَمُونَ . عذاب و خشم بر كسانى است كه از تو اذن نشستن از جنگ مىخواهند درحالىكه توانگرند و راضى شدند كه با زنان در خانه‌ها نشينند و خداوند مهر نفاق بر دلهاى ايشان نهاد تا روشنائى دانش در آن نمايان نشود . جزو يازدهم : 94 - يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبارِكُمْ وَ سَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ . عذرها مىآورند وقتى بسوى ايشان از تبوك به مدينه بازگرديد ! بگو اى محمّد عذر مدهيد كه ما شما را استوار نخواهيم دانست ( و باور نداريم ) خداوند ما را از خبرها و احوال شما آگاه ساخته و خدا و رسولش كارهاى شما را خواهند ديد ( كه پس از آنچه مىكنيد ) آنگاه شما را ( به در مرگ ) نزد خداوند داناى آشكار و نهان بازبرند تا به شما آنچه مىكرديد خبر كند ! 95 - سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ . آنان به خداى سوگند خورند آنگاه كه از تبوك با ايشان برسيد تا از ايشان روگردان شويد ، پس ايشان را فراگذاريد كه اينان كژ و پليدند و جايگاهشان به پاداش آنچه مىكردند دوزخ است ! 96 - يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ سوگند مىخورند شما را تا از ايشان خشنود شويد ، پس اگر خشنود شويد ، بدانيد كه خداوند از گروهى كه از طاعت و فرمان بيرون شدند راضى نخواهد شد .