[ آيات 49 - 40 ] ( تفسير لفظى ) 40 - إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا . اگر يارى ندهيد رسول خدا را ، خداوند او را يارى داده است آنگاه كه كافران او را بيرون كردند درحالىكه دوّمى دو تن بود ، هنگامى كه به يار خويش گفت : دل‌تنگ مباش خدا با ما است . فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها وَ جَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلى وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . پس خداوند آرامش بر او فرستاد و يارى داد او را به سپاهيانى كه شما نمىديديد و سخن كافران را پائين و پست و مغلوب كرد و سخن خداى را بالا و غالب قرار داد و خداوند توانا و دانا است . 41 - انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ . بيرون شويد ( به جنگ تبوك ) سبك‌بالان و گران باران و جهاد كنيد در راه خدا با مال و جان خود ، اين براى شما خير است و نيكوئى اگر دانسته باشيد . 42 - لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ . اگر چيزى از مال اين جهان فرادست رسيدى ! و سفرى كوتاه و دلخواه بود ! تو را پيروى مىكردند و بر پى تو مىآمدند ! لكن راه دور بر آنها سخت بود و سوگند ياد مىكردند كه اگر مىتوانستيم با شما براى جنگ بيرون مىآمديم ! آنان در تباهى و هلاك خويش هستند و خدا مىداند كه ايشان دروغ‌زن هستند . 43 - عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ تَعْلَمَ الْكاذِبِينَ . خداى از تو درگذشت ، چرا به ايشان اذن دادى ( در نشستن از جنگ ) تا پيدا شود براى تو كسانى كه راست مىگويند و دروغ‌گويان را بشناسى ؟ 44 - لا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ . كسانى كه به خدا و روز قيامت ايمان دارند از تو أذن ( نشستن از جنگ ) نخواهند ، از اينكه با مال و جان خود جهاد نمايند ، و خداوند به حال پرهيزكاران دانا است . 45 - إِنَّما يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ارْتابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ . همانا از تو كسانى اذن مىخواهند كه به خدا و روز رستاخيز ايمان ندارند و دلهاشان در شك و ترديد افتاده و آنان در گمان خود دودل و سرگردانند . 46 - وَ لَوْ أَرادُوا الْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا لَهُ عُدَّةً وَ لكِنْ كَرِهَ اللَّهُ انْبِعاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَ قِيلَ اقْعُدُوا مَعَ الْقاعِدِينَ . و اگر مىخواستند با تو به جنگ بيرون شوند ، پيش از عذرخواهى خود را براى جنگ آماده مىساختند و لكن خواست ايشان را ناپسند خدا آمد ، پس آنها را واپس كرد و پس نشاند ، و ايشان گفتند : شما هم با نشستگان بنشينيد ! 47 - لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ . اگر با شما بيرون شده بودند ( براى جنگ ) بر شما نمىافزودند جز تباهى و در ميان شما سخن‌چينى مىكردند و براى شما فتنه و شور در دل راه مىانداختند و در ميان شما جاسوسانند كه سخنان آنها مىنيوشيدند تا به ايشان رسانند و خداوند به ستمكاران دانا است . 48 - لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَ قَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جاءَ الْحَقُّ وَ ظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ