آنها را مىخواهد ، يا مىخواهد كه آنان را عذاب سخت دهد ؟ گفتند : اين پند دادن ما عذر ما بسوى خداوند در كار ايشان است و شايد آنان از خشم خداوند و از عذاب او بپرهيزند . 165 - فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَ أَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذابٍ بَئِيسٍ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ . چون پندها را كه به ايشان داده شده بود فراموش كردند و بگذاشتند ، ما آنان كه از فساد نهى مىكردند رهانيديم و نجات داديم و آنان كه ستم كردند به بدترين عذاب به سبب فسقى كه داشتند گرفتيم ! 166 - فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ ما نُهُوا عَنْهُ قُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ . پس چون از آنچه به آنها نهى شده بود گردن‌كشى كردند ، گفتيم به آنها بوزينه شويد ، خوار و بىعذر و نااميد باشيد . 167 - وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ يَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذابِ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ الْعِقابِ وَ إِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ . و خداوند آگاهى داد كه برمىانگيزاند بر جهودان تا روز رستاخيز كسانى كه به آنها سخت‌ترين عذاب را بچشاند و رنج دهد ، چون خداى تو ( اى محمّد ) زود توان كيفر ده و آمرزنده و بخشايندهء توبه‌كاران است ! 168 - وَ قَطَّعْناهُمْ فِي الْأَرْضِ أُمَماً مِنْهُمُ الصَّالِحُونَ وَ مِنْهُمْ دُونَ ذلِكَ وَ بَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَ السَّيِّئاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ . و ايشان را در زمين گروه گروه پراكنده كرديم كه از جملهء آنها مسلمانان و نيكوكاران و صالحانند و بعضى فزون‌تر از آن هستند و ما آنان را به نيكيها و بديها آزمايش كرديم تا مگر به توبه بازآيند ! 169 - فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنى وَ يَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنا وَ إِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ پس از آنها كسان بدى آمدند كه تورات را از پيشينيان ميراث بردند ، مال و متاع دنيا را گرفتند و گفتند خداوند ما را خواهد آمرزيد ، و اگر مال و متاعى مانند آن از حرام به آنها رسد مىگيرند ( كه ايشان بر گناه اصرار دارند ) أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ أَنْ لا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَ دَرَسُوا ما فِيهِ وَ الدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ . آيا در كتاب تورات از آنها پيمان گرفته نشده كه بر خداى يگانه جز راست سخنى نگويند و آنچه در آن كتاب خوانده‌اند و دانسته‌اند ( بگويند ) ؟ آرى ، سراى آخرت براى پرهيزكاران بهتر است از خشم و عذاب الهى ، آيا اين نكته را درنمىيابند و تعقّل نمىكنند ؟ 170 - وَ الَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ . و آنان كه به كتاب خدا تمسّك جستند و دست در آن زدند و نماز به‌پاى داشتند ، ما مزد نيكوكاران را ضايع نمىكنيم . 171 - وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَ ظَنُّوا أَنَّهُ واقِعٌ بِهِمْ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . ياد كن هنگامى كه ما كوه را بگسستيم و بالاى سر آنان بازداشتيم ! گوئى راستى چترى و سايبانى بود و گمان كردند كه اگر تورات را نپذيرند كوه بر سر ايشان فرود خواهد آمد ، گفتيم كتابى را كه بشما داديم با قوّت و يقين بگيريد و ياد كنيد آنچه در آنست تا مگر پرهيزيده آئيد ؟ ( تفسير ادبى و عرفانى ) 159 - وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ . آيه . قصّه قصّهء دوستان است و وصف حال جوان‌مردان و سيرت سالكان ، خداوند ايشان را راه سعادت نمود و به تقرّب خويش مخصوص گردانيد و به جذبهء كرامت گرامى داشت ،