احمد بن محمد ميبدى
354
خلاصه تفسير ادبى و عرفانى قرآن مجيد بفارسى از كشف الاسرار ( فارسى )
خداوند فرمود : عذاب من به هر كس كه بخواهم مىرسانم و بخشايش من بهر چيزى رسيده و فراگرفته است . فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِنا يُؤْمِنُونَ . پس خواهم نوشت و فراهم خواهم كرد آن رحمت را براى كسانى كه تقوى و پرهيزكارى دارند و زكات مال را مىدهند و كسانى كه به سخنان ما ايمان دارند . 157 - الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ . كسانى كه پيروى مىكنند پيغمبر فرستادهء نادبير ( امّى ) كه در تورات و انجيل نوشته شده و آنان را به درستى و نيكوئى امر و از نادرستى و بدى نهى مىكند . وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ . و پاكيها را براى آنها روا و ناپاكىها را بر آنها ناروا كرده است و بارهاى گران آنها را ازشان فرومىنهد و غلهاى سنگين بار كارهاى سخت كه از پيش بر بنى اسرائيل بود برمىدارد ، پس كسانى كه او را بزرگ دارند و يارى كنند و از نورى كه با او فروآمده پيروى كنند ، آنان رستگارانند . 158 - قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ يُحيِي وَ يُمِيتُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ كَلِماتِهِ وَ اتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ . بگو : اى مردم ، من فرستادهء خدا هستم بسوى همه شماها ، آن خدائى كه پادشاهى آسمانها و زمين با او است ، نيست خدائى جز او ، مرده را زنده مىكند و زنده را مىميراند ، پس به خدا و فرستادهء امّى او و به سخنانش ايمان آوريد و او را پيروى كنيد و بر پى او ايستيد مگر به راه راست رهبرى شويد . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 155 - وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ . آيه . فرق است ميان امّت موسى و ميان امّت محمّد ، امّت موسى برگزيدهء خود او است و امّت محمّد برگزيدهء خدا است كه فرمود : ( وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ ) برگزيدهء موسى گفت ( أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً ) و برگزيدهء خود را فرمود ( وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ ) برگزيدهء موسى ديدار آشكار خدا را خواست و برگزيدهء محمّد با سيماى گشاده خداى خويشتن را مىنگرند و مشاهده مىكنند ! آرى ، خواست خواست حق است و اختيار اختيار حقّ ، موسى بر بساط قرب در مقام مناجات با خدا گستاخى كرد و در حال انكسار و افتقار از سر ضجر و حيرت اين جسارت را نمود كه خدايا اين همه ابتلا و فتنهء خود تو است ! آنگاه خويشتن بازيافت و به عجز و شكستگى بازگشت ، و از در هيبت و اجلال درآمد ، و حكم بكلّى با حق افكند ( كه گمراهى و رهبرى همه با او است ) بدين قناعت نكرد كه زبان به ثنا گشود و تضرّع و زارى در آن پيوست ( كه تو صاحب اختيار ما هستى ما را بيامرز ) و نياز و خوارى خود عرضه كرد و رحمت و مغفرت خواست . پير طريقت گفت : نيازمند را ردّ نيست ، و در پس ديوار نياز مكر نيست و دوست را چون نياز وسيلتى نه ! موسى چون به مقام مناجات رسيد ، درخت اميدش به برآمد و شب جدائى فروشد و روز وصل برآمد و موسى را شوق در دل و ذكر بر زبان و مهر در جان و عصا در دست ، ندا آمد كه اى موسى وقت راز است و هنگام ناز و روز بار ! اى موسى حاجت چه دارى ؟ از عطا چه خواهى ؟ مىخواه تا بخشم ، مىگوى تا نيوشم !