[ آيات 92 - 83 ] ( تفسير لفظى ) 83 - وَ تِلْكَ حُجَّتُنا آتَيْناها إِبْراهِيمَ عَلى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجاتٍ مَنْ نَشاءُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ . آن دليل و حجّت ما كه ابراهيم بر قوم خويش آورد ، ما او را تلقين كرديم ، و ما هركس را كه بخواهيم درجه‌هاى بلند مىدهيم كه خداوند تو ( اى محمّد ) راست‌دان و دانا است . 84 - وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنا وَ نُوحاً هَدَيْنا مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسى وَ هارُونَ وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ . ما به ابراهيم ، اسحاق و يعقوب ( پسر او ) بخشيديم و همه آنها را به ايمان راهنمائى كرديم و پيش از آنها نوح را هدايت به راه راست كرديم و از ذرّيّهء ( نسل ) او داود و سليمان و ايوب و يوسف و موسى و هارون رهبرى كرديم و ما نيكوكاران را اين‌چنين پاداش دهيم . 85 - وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى وَ عِيسى وَ إِلْياسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ . و از نسل آنها زكريّا و يحيى و عيسى و الياس همه از شايستگانند . 86 - وَ إِسْماعِيلَ وَ الْيَسَعَ وَ يُونُسَ وَ لُوطاً وَ كلًّا فَضَّلْنا عَلَى الْعالَمِينَ . و از نسل آنها اسماعيل و يسع و يونس و لوط همه را بر جنّ و انس برترى و فزونى داديم . 87 - وَ مِنْ آبائِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ إِخْوانِهِمْ وَ اجْتَبَيْناهُمْ وَ هَدَيْناهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . و بعضى از پدرشان و فرزندانشان و برادرشان را برگزيديم و رهنمائى به راه راست كرديم . 88 - ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ لَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . آن است رهنمائى خداوند كه هركس را بخواهد رهنمون شود و اگر با خداى شريك گرفتند آنچه كرده‌اند از كارها همه ناچيز و تباه و نابود گردد . 89 - أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِها هؤُلاءِ فَقَدْ وَكَّلْنا بِها قَوْماً لَيْسُوا بِها بِكافِرِينَ . آنانند ( پيغمبران ) كه كتاب آسمانى و دين و حكمت و پيغمبرى داديم اگر ( قريش ) به آنها كافر شدند ، ما قومى برگماشتيم كه به آنها كافر نيستند . 90 - أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرى لِلْعالَمِينَ . آنان كسانى هستند كه خداوند هدايتشان كرد پس به راست راهى آنان پى بر و پس روى گير و بگوى كه من براى پيغام رساندن مزدى نمىخواهم ، آنچه از من مىشنويد نيست جز پندى براى همه مردم جهان . 91 - وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذِي جاءَ بِهِ مُوسى نُوراً وَ هُدىً لِلنَّاسِ . خداى را آن‌گونه كه شايد و بايد نشناختند هنگامى كه گفتند : خداوند بر مردم هيچ‌چيز نفرستاد ! بگو ( اى محمّد ) كى فرستاد آنچه كه موسى آورد ؟ كه روشنائى و نشان و رهنمونى براى مردم بود ؟ تَجْعَلُونَهُ قَراطِيسَ تُبْدُونَها وَ تُخْفُونَ كَثِيراً وَ عُلِّمْتُمْ ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَ لا آباؤُكُمْ قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ . شما آنها را در كاغذها مىنويسيد و بعضى از آنها را آشكار مىسازيد و بيشتر آنها را پنهان مىداريد ! درصورتىكه آنچه كه شما و پدرانتان آنها را نمىدانستند بشما آموخته شد ! ( كى بشما آموخت ؟ ) بگو خداوند ، پس از آن آنها را بگذار كه در نادانى خود بازى كنند .