شده‌اند ، قرار مىگيرد . هرآينه ابن ابى عون « 88 » ( متوفّاى 322 ه . ) كتاب التشبيهات را نگاشت ، و شيخ ابو عبد اللّه محمّد بن الكتانى الطبيب « 89 » كتاب التشبيهات من اشعار اهل الاندلس را تأليف نمود ، و ليكن اين دو نگارنده نتوانستند چنان كه ابن ناقيا اوج گرفته ، اوج گيرند ، و نتوانستند چنان كه ابن ناقيا توانست ، بر تشبيهاتى كه برگزيده‌اند ، روح تازه‌اى بيفزايند كه خواننده را بسوى خود فرا خواند ، و معلومات تازه‌اى به وى تقديم نمايد . ابن ابى عون در مقدّمه كتابش مىگويد : « خداى تمايلت را به ادب ، و دوستيت را نسبت به علوم بيفزايد ، و توفيق دست يا بى به برهانت عنايت كند ، و به راه مستقيم راهنمائيت نمايد . و در رسيدن به مطلوبيت از راه درست ، تو را يارى كند ، و در مقام پژوهش به مقصودت رساند . از من خواستى - خداى عزّتت دهاد - از تشبيهات دلنشين شاعران و از نوآوريهاى ظريفشان در صنعت تشبيه ، ابياتى برايت به رشته تحرير آورم ، و بتحقيق - خداى عزّتت دهاد - مردم در برگزيدن شعر ، و تمييز آن به پيش رفتند ؛ جز اين كه شعر را به بابهايى تقسيم نكردند ؛ در صورتى كه به سه قسم تقسيم مىشود : يك قسم « مثل سائر » ، و قسمى استعاره غريب و قسمى ديگر تشبيه نادر است . و هر شعرى كه از اين بخشهاى سه‌گانه بيرون باشد ، كلام ميانه ، و يا نازل است كه بهره و فايده‌اى در آن نيست . . . » و مهم‌ترين و سخت‌ترين اين انواع را براى سازنده آن ، تشبيه يافتم ؛ زيرا تشبيه جز براى كسى كه تأمّلش دير پايد ، و احساسش لطيف باشد ، و با تفكّر دقيق ميان چيزها فرق نهد ، دست ندهد ، و من در اين كتاب ابياتى برگزيده در تشبيه ، ثبت

--> ( 88 ) - براى شرح حال وى ، معجم الادباء ، ج 1 ، ص 234 و ما بعد آن ملاحظه شود . ( 89 ) - براى شرح حال او مقدمه كتاب التشبيهات من اشعار اهل الاندلس ، ص 7 و ما بعد آن ملاحظه شود .