زندگيش نگاشته است ، در حالى كه وى را كوشش بسيار و علم فراوان بوده است . 4 [ تاثير قرآن كريم در بلاغت عربى و تدوين كتاب‌هايى در مجازات قرآن و حديث ] قرآن كريم در پيدايش بلاغت و تكامل آن اثر بسزائى گذاشت و انگيزه‌اى مهمّ براى توجّه به نگارش اصول و قواعد بلاغت بود . و از قديم‌ترين كتابهايى كه به بررسى اسلوب قرآن پرداخت ، كتاب مجاز القرآن نگاشته ابو عبيده معمر بن مثنى « 76 » ( 208 ه ) است ، وى آن كتاب را به منظور بررسى يك مسئله بلاغى مربوط به تشبيه - و اين كه آيا مشبّه به در شعر امرؤ القيس : 91 أ يقتلنى و المشرفىّ مضاجعى * و مسنونة زرق كانياب اغوال امرى معلوم يا مجهول است - نگاشته است . اين كتاب ، كتابى دربارهء علم بلاغت به معناى واضح آن نيست ، زيرا معناى بلاغت و اصطلاحات آن ، در آن روزگار معيّن نبوده است . و آن كتاب را ابو عبيده نگاشت تا لفظهاى غريبى كه در قرآن كريم وجود دارد ، تفسير كند ، و صورتهايى از نظم قرآن كه مانند آن در كلام عرب يافت مىشود ، بيان دارد . و معناى مجاز نزد ابو عبيده آن چنان نبوده كه دانشمندان بلاغت در روزگارهاى بعد دريافتند ؛ بلكه مجاز آن است كه معناى آيه را به آن بيان مىدارد . پيشينيان به اين معنى اشاره كرده‌اند ؛ هر چند برخى از متأخّران جز آن را پنداشته‌اند . تقى الدين بن تيميّه ( 738 ه ) گويد : « نخستين كسى كه به عنوان مطرح‌كننده اصطلاح مجاز شناخته شده ، ابو عبيده معمر بن المثنّى در كتابش مجاز القرآن است ، و ليكن وى از مجاز آنچه مقابل حقيقت است ، اراده نكرده ، بلكه قصد وى از مجاز آيه ، چيزى است ، كه به آن معناى آيه بيان مىشود » « 77 » .

--> ( 76 ) - وى از پيشوايان ادب و لغت و تولّد و وفاتش در بصره بوده است . الاعلام ، ج 8 ، ص 191 . - م . ( 77 ) - كتاب الايمان ، ص 35 .