[ تشبيه در سورهء سأل سائل ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ « 1 » سخن درباره تشبيه آيه اول با نظير آن در سوره « الرحمن » گذشت . و تشبيه در گفتار خداى : « وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ » را دو وجه است . يكى از آن دو وجه سرعت حركت كوههاست كه آن وجه را در سوره « النمل » در بيان معناى تشبيه نظير اين تشبيه توضيح داديم . وجه دوم اين است كه كوهها بريده مىشود تا جايى كه همانند « عهن » مىگردد . و آن پشم رنگارنگ است ؛ اين وجه منقول از ابى عبيده مىباشد . زهير گفته است : [ از بحر طويل ] 956 كانّ فتات العهن فى كلّ منزل * نزلن به حبّ الفنا لم يحطّم « 2 » بنا بر اين مقصود اين است كه در آن روز كوهها از خوف خداى - تعالى - و وحشت آنچه از امر خدا نمايان شده ، رانده مىشود و به سبب تواضع در برابر عظمت خدا ، و خشوع در برابر قدرت غالب او به يكديگر برخورد مىكند ، چنان كه خداى - عز و جل - گفته است : فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا « 3 » و چنان

--> ( 1 ) - سورة المعارج ( 70 ) آيهء 8 و 9 . ( 2 ) - ديوان زهير ، ص 12 و شرح المعلقات السبع ، ص 96 . ( 3 ) - سورة الاعراف ( 7 ) آيهء 143 .