عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
330
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
[ تشبيه در سورهء منافقين ] ( بيان ) گفتار خداى - عز و جل - : كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ « 1 » . خدا منافقان را با گفتارش : وَ إِذا رَأَيْتَهُمْ تُعْجِبُكَ أَجْسامُهُمْ وَ إِنْ يَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ به كمال صورتها ، و حسن تعبير و كلام ، وصف نموده و سپس آگاه ساخته كه ايشان در كمى بينش همانند چوبهايند و در اين باره گفته است : « كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ » و در مثل چنان حالتى شاعر گفته است : [ از بحر طويل ] 945 تروقك من سعد بن زيد جسومها * و تزهد فيها حين تقتلها خبرا و نظير آن بيت است ، گفتار حسان بن ثابت : [ از بحر بسيط ] 946 لا بأس بالقوم من طول و من عظم * خلق البغال و احلام العصافير « 2 » و شبيه به مصراع دوم اين بيت است گفتار يكى از شاعران عرب - در حالى كه فرزند خويش را مورد سرزنش و توبيخ قرار مىدهد و او را مىراند - : [ از بحر مجزوء كامل ] 947 عقله عقل طائر * و هو فى صورة الجمل و گفته شده : « خداى - تعالى - ايشان را به چوبهاى پوسيده و فروخورده و پوك ( كه از خود قوامى ندارد ) جز اينكه به چيزى متكى شده است و كسى كه
--> ( 1 ) - سورة المنافقين ( 63 ) آيهء 4 . ( 2 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان او ، ص 122 ( بجاى خلق ) جسم ضبط شده است .