عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
250
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
و شاعر ديگرى گفته است : [ از بحر طويل ] 687 أبيت هضيم الكشح مضطمر الحشا * من الجوع أخشى الذمّ ان أتضلّعا « 8 » و مانند آن است گفتار شاعر ديگر : [ از بحر طويل ] 688 لقد كنت أختار القرى طاوى الحشا * محافظة من أن يقال لئيم « 9 » و شاعر ديگرى در حالى كه همسرش را مخاطب قرار مىدهد ، گفته است : [ از بحر طويل ] 689 إذا ما صنعت الزّاد فالتمسى له * أكيلا فإنّى لست آكله وحدى 690 أخا طارقا او جار بيت فانّنى * أخاف مذمّات الأحاديث من بعدى « 10 » و گفتار عرب در اين باب بسيار است و معروف ، و سبب اين كه در اين مقام ، عرب خوش دارد با زهد در تناول غذا ، و صرفهجويى در آن مورد ستايش قرار گيرد اين است كه ايشان مشتاق انفاق توشه خويشند ، و از اختصاص دادن ( غذا و توشه ) به خود و منع آن از افراد شب سررسنده ، و همسايگان امتناع مىورزند ، و مايلند با تحمّل گرسنگى آن حالتى را از گرسنگى نيازمندان به ياد آورند كه شكمخوارگى و پرخورى را از يادشان ببرد . و چنان است آن داستان كه دربارهء غنيّه دختر عفيف « 11 » مادر حاتم طائى نقل شده كه از نشانههاى جود و بخشش وى اين بود كه چيزى ( از
--> ( 8 ) - شرح ديوان الحماسة ، ج 4 ، ص 1712 ملاحظه شود ، در آن كتاب ( آن اشعار ) به كسى منسوب نشده است . ( 9 ) - شرح ديوان الحماسة ، ج 4 ، ص 1715 ملاحظه شود ، در آن كتاب به كسى منسوب نشده است . ( 10 ) - آن دو بيت از حاتم طائى است و همسرش ماويه دختر عبد اللّه را مخاطب قرار داده است . ( ديوان او ، ص 43 ، و عيون الاخبار ، ج 3 ، ص 263 ) آن دو بيت در نسخه اصل ، و در ديوان چنان است ، امّا در عيون الاخبار چنين ضبط شده است : اذا ما صنعت الزّاد فالتمسى له * اكليلا فانّى غير آكله وحدى بعيدا قصيّا او قريبا فانّنى * أخاف مذمّات الاحاديث من بعدى ( 11 ) - در نسخه اصل چنين است ، و در عيون الاخبار ، ج 1 ، ص 336 « عتبه » نقل شده ، و مصحّح ياد كرده كه غنيّه نيز روايت شده است ، و در الاغانى ، چاپ بيروت ، ج 16 ، ص 189 عتبه ضبط شده است .