عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

16

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

است ، و آن همان نامى است كه مىبينيم در نخستين صفحه كتابش الجمان و در مقدّمه آن ، جايى كه مىگويد : « قال عبد اللّه بن محمّد بن ناقيا . . . » و جايى كه مىگويد : « قال الاستاذ الفاضل ابو القاسم عبد اللّه بن ناقيا ابن داود . . . » مرقوم شده است . و ( صحّت ) آن نام ( عبد اللّه ) را آنچه برخى از مورّخان بيان داشته‌اند تأييد مىكند ؛ مانند ابن النّجار كه مىگويد : « الحنفىّ المعروف بالبندار الشّاعر هكذا رأيت اسمه بخطّ يده و رأيت بخطّ عبد الوهّاب الانماطى اسمه عبد الباقى ( : او حنفى و معروف به البندار شاعر است . و نام او را با خط خودش چنين ديدم ، و به خطّ عبد الوهّاب الانماطى ديدم نام او عبد الباقى است ) » وى ( ابن النجّار ) گفته است : « وجه صحيح در نام او همان است كه با دست خودش نوشته است » « 19 » . و بتحقيق اين اختلاف در نام وى ، موجب شده برخى مورّخان دو بار از وى نام برند ؛ يك‌بار در ميان كسانى كه نامشان « عبد اللّه » است ، و يك‌بار در ميان كسانى كه نامشان « عبد الباقى » است . [ ولادت ] ابن ناقيا در نيمه ماه ذىالقعدة سال چهارصد و شانزده ( 416 ه ) متولّد شد ، و در « انباه الرّواة » است كه از وى درباره تاريخ تولّدش سؤال شد ، او گفت : « در نيمه ماه ذىالقعده سال چهارصد و شانزده هجرى . » « 20 » و هيچ‌يك از كسانى كه شرح حال وى را نگاشته‌اند خلاف آن را نگفته‌اند . « 21 »

--> - ج 7 ، برگ 138 ، ذيل تاريخ بغداد ، برگ 98 ، الوافى بالوفيات ، برگ 120 ، الجواهر المضية ، ج 1 ، ص 283 ، طبقات النّحاة و اللّغويّين ، تأليف قاضى شهبة ، ص 349 ، العسجد المسبوك ، ج 1 ، برگ 38 . ( 19 ) - كتاب ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 533 ( پاورقى ) ، لسان الميزان ، ج 3 ، ص 384 ، الجواهر المضيّة ، ج 1 ، ص 283 ، الوافى بالوفيات ، برگ 89 ، ملاحظه شود . ( 20 ) - انباه الرّواة ، ج 2 ، ص 156 . ( 21 ) - كتاب وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 285 ، هديّة العارفين ج 1 ، ص 453 ، المنتظم ، ج 9 ، ص 68 ، البداية و النهاية ، ج 12 ، ص 141 بغية الوعاة ، ج 2 ، ص 67 ، الجواهر المضيّة ، ج 1 ، ص 284 ، الاعلام ، ج 4 ، ص 267 .