[ تشبيه در سورهء كهف ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : وَ إِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرابُ وَ ساءَتْ مُرْتَفَقاً « 1 » . « المهل » : هر چيزى است كه ذوب شده تا حدّى كه سيلان يافته است . آن معنى از ابن مسعود روايت شده است . و گفته شده : « آن عبارت از لرد روغن است . » ؛ و آن منقول از ابن عبّاس است . و گفته شده : « آن چيزى است كه به آخرين درجه گرمى رسيده است . » ؛ و آن منقول از سعيد بن جبير است . و بنا بر اين تفسير ، مهل ، حميم نيز هست ، و از آن است وَ سُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ « 2 » . محمّد بن يزيد « 3 » ، از اشعار فرزدق در آن هنگام كه زهد پيش گرفت قرائت كرد : [ از بحر طويل ] 303 أخاف وراء القبر إن لم يعافنى * أشدّ من القبر التهابا و أضيقا 304 إذا جاء فى يوم القيامة قائد عنيف و سواق يسوق الفرزدقا « 4 »

--> ( 1 ) - سورة الكهف ( 18 ) آيهء 29 . ( 2 ) - سورة محمّد ( 47 ) آيهء 15 . ( 3 ) - الكامل مبرّد ، ج 1 ، ص 106 ملاحظه شود . ( 4 ) - در نسخه اصل ، و ديوان او ، ج 2 ، ص 39 چنين است ، امّا در الكامل ، ج 1 ، ص 106 بجاى « اذا جاءنى » جمله « اذا قادنى » ضبط شده است .